Ποιό ήταν το “κέρδος” της Ελλάδας από την επαναγορά ομολόγων;

Featured

Μετά από σχετικά ερωτήματα αναγνωστών και δεδομένης της οριστικής απόφασης του Eurogroup για την παροχή μέρους της πολυπόθητης δόσης περιγράφουμε αναλυτικά το τί κέρδισε η Ελλάδα από το πρόγραμμα επαναγοράς (ή ανταλλαγής ομολόγων) του PSI+. Αν δεν τα πάτε καλά με τα νούμερα ίσως δεν απολαύσετε ιδιαίτερα την παρακάτω ανάλυση αλλά συγκρατήστε οτι τελικά καταφέρνουμε να μειώσουμε το δανεισμό μας ως χώρα περί τα 20δις ευρώ ή αλλιώς 10% επί του ΑΕΠ μας.

Greece crisis: debt buyback results

Η τελική συμφωνία της 13ης Δεκεμβρίου από το Eurogroup άλλαξε κάπως τα δεδομένα, καθώς τελικά δεν θα πάρουμε επιπλέον δάνειο για την κάλυψη του συνόλου της επαναγοράς, αλλά αντ’ αυτού θυσιάστηκε ένα σημαντικό έρος της πολυπόθητης δόσης: (περισσότερες λεπτομέρειες για την απόφαση για την δόση εδώ http://bit.ly/Eurogroup13Dec2012)

Η συνολική ονομαστική αξία των ομολόγων, που προέκυψαν μετά το τελευταίο κούρεμα(ή αλλιώς PSI +), ήταν €62,38δις. Αυτό το ποσό είναι μόλις ένα μέρος του συνολικού δημοσίου χρέους της χώρας.  Δείτε το διάγραμμα εδώ για το πως κατανέμεται το συνολικό χρέος της Ελλάδας σύμφωνα με τις τελευταίες ενδείξεις. (http://www.leimonis.com/2012/12/apofasi-eurogroup-gia-dosi-pros-tin-ellada/)

Η πρόσκληση του ΟΔΔΗΧ, για επαναγορά των ομολόγων του PSI+, αφορούσε σε ομόλογα ονομαστικής αξίας €61,44δις ( και όχι €62,38δις, μια διαφορά που δεν γράφτηκε/σχολιάστηκε πουθενά) και ουσιαστικά ο αρχικός στόχος ήταν να “κουρευτούν” τα 30δις από τα 61,44 δις.

Καταφέραμε να “αποδεχτούν” την επαναγορά ομολογιούχοι, που κατείχαν ομόλογα συνολικής ονομαστικής αξίας €31,86δις(κυρίως οι ελληνικές τράπεζες υπό την πιέση της επικείμενης ανακεφαλαιοποιήσης τους). Αυτοί δηλ. συμφώνησαν αντί λαμβάνουν έως το 2042 τα ετήσια κουπόνια τους και το κεφάλαιο στη λήξη της εκάστοτε έκδοσης (24,42 σε κουπόνια+ 31,86 = συνολικά 56,28δις), να πληρωθούν σήμερα (ουσιαστικά σε διάστημα 6μηνού) μόλις 11,29δις. Αποδέχτηκαν δηλαδή ένα νέο κούρεμα στην ονομαστική αξία των ομολόγων και ουσιαστικά με την επαναγορά οριστικοποιήθηκε και η συνολική ζημιά τους (ή τεράστιο κέρδος για αυτούς που αγόρασαν στα χαμηλά του Ιουνίου) από την επένδυση στα ελληνικά ομόλογα. Η διαφορά της επαναγοράς από το κούρεμα είναι οτι με την επαναγορά ο επενδυτής ουσιαστικά αποδέχεται την ζημιά και την οριστικοποιεί ενώ με το κούρεμα πάντα υπάρχει το ενδεχόμενο να ανακάμψει η αγορά και να μπορέσεις μελλοντικά να κερδίσεις μέρος από τις απώλειες σου.

Ουσιαστικά για τα συγκεκριμένα ομόλογα οφείλαμε να πληρώνουμε ως χώρα περίπου 56δις σε κουπόνια και κεφάλαιο και τελικά πληρώνουμε (και τους εξοφλούμε) μόλις τα 11,29δις –> όφελος περί τα €50δις από μελλοντικές πληρωμές που δεν θα κάνουμε, αφού συνυπολογίσουμε ότι για να δώσουμε σήμερα πίσω τα 11,29δις, λαμβάνουμε επιπλέον δάνειο €5,4δις από το EFSF.

Οπότε σε όρους ονομαστικής αξίας το ελληνικό χρέος, όσον αφορά τα ομόλογα του PSI+, μειώνεται από 62,38 δις στα 30,52δις (62,38δις – 31,86δις). Λαμβάνοντας υπόψιν το πρόσθετο δάνειο από το EFSF  –> http://bit.ly/Eurogroup13Dec2012 στην καλύτερη περίπτωση θα πληρώσουμε έξτρα τόκους από €300εκατ- 1δις.

Τελικά η καθαρή ωφέλεια για το ελληνικό δημόσιο θα είναι τα 31,86δις μειον το κεφάλαιο (και οι σχετικοί τόκοι) που δανειζόμαστε για να “κουρέψουμε” – αποπληρώσουμε σήμερα τους δανειστές μας, δηλαδή περί τα 20δις ευρώ ή διαφορετικά ένα 10% επί το προβλεπόμενουΑΕΠ των 200δις.

Βεβαίως και είναι σημαντικά τα κέρδη αλλά αξίζει να αναλογιστεί κανείς οτι μέρος από τα χρήματα της δόσης πηγαίνει στην ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών, οι οποίες ουσιαστικά ρισκάρουν να κρατικοποιηθούν, και ένα άλλο μέρος “χαραμίζεται” για την αποπληρωμή των κερδοσκόπων – hedge funds, που λειτουργούν παγκοσμίως υπό χαλαρό εποπτικό καθεστώς με την ανοχή του πολιτικού συστήματος.

Τι αποφάσισε το Eurogroup της 13ης Δεκεμβρίου; Γιατί άλλαξε η κατανομή των κεφαλαίων σε σχέση με το τι είχε αποφασιστεί την 27η Νοεμβρίου;

Η “επιτυχής” έκβαση της επαναγοράς ομολόγων και η οριστικοποίηση της απόφασης για την παροχή βοήθειας προς την Ελλάδα από τα κοινοβούλια των χωρών της Ευρωζώνης, είχε ως αποτέλεσμα την επικύρωση της απόφασης για παροχή δόσης €49,1δις. Η απόφαση της 27ης Νοεμβρίου αφορούσε 43,7δις αλλά τελικά η Ελλάδα εξασφάλισε €5,4δις επιπλέον, λόγω της επαναγοράς.

Σύμφωνα με την ανακοίνωση του Eurogroup, τις επόμενες ημέρες θα εκταμιευθούν €34δις, ενώ €15δις θα εκταμιευτούν τον Ιανουάριο του 2013. Από αυτά τα κεφάλαια, θα διατεθούν συνολικά €24δις για την ανακεφαλαιοποίηση του τραπεζικού συστήματος,– τα 16δις εντός του Δεκεμβρίου και τα υπόλοιπα τον Ιανουάριο.

Για το πρόγραμμα επαναγοράς ομολόγων θα διατεθούν €11,3δις, θυσιάζοντας μέρος της ρευστότητας που προορίζονταν για τις πληρωμές των υποχρεώσεων του κράτους, μια εξέλιξη όχι ιδιαίτερα θετική. Την 27η Νοεμβρίου, το Eurogroup είχε αποφασίσει τν διάθεση €43,7δις, από τα οποία €10,6δις προορίζονταν για τη κάλυψη χρηματοδοτικών αναγκών του κράτους. Με την χθεσινή απόφαση, μέρος των €10,6«φαγώθηκε» προκειμένου να καλυφθεί η επαναγορά ομολόγων. Αντί δηλαδή να εγκριθεί ξεχωριστό δάνειο για την επαναγορά ομολόγων, οι Ευρωπαίοι αποφάσισαν να ανακατανείμουν τα κεφάλαια εις βάρος της εγχώριας οικονομίας – μια απώλεια €3,6δις, η οποία θα μπορούσε να δώσει σημαντικές ανάσες στην ελληνική οικονομία. 

Το ΔΝΤ, μέσω της κας Λαγκαρντ, δήλωσε ικανοποιημένο για την απόφαση και ανακοίνωσε ότι στο ΔΣ του Ιανουαρίου θα συζητηθεί η έγκριση της δόσης των €6.4δις, που εκκρεμεί στα πλαίσια του προγράμματος στήριξης που εγκρίθηκε τον Μάρτιο. Μην ξεχνάμε ότι το ΔΝΤ είχε βάλει ως όρο την επαναγορά ομολόγων για να προχωρήσει στην έγκριση της παραπάνω δόσης. Η επαναγορά ζημιώσε στο έπακρο της Ελληνικές τράπεζες, κατοχύρωσε σημαντικά κέρδη σε κερδοσκοπικά κεφάλαια

Η χθεσινή ανακοίνωση του Eurogroup, σχετικά με την έγκρισης της δόσης των €49.1δις κλείνει με την παρακάτω πρόταση: « We strongly encourage the Greek citizens to sustain their efforts and to implement the necessary reforms».

Με απλά λόγια, θα σας στηρίζουμε, προκειμένου να πάρουμε πίσω τα δανεικά, και κάθε νέο δάνειο θα συνοδεύεται από επαχθείς όρους και διαρκή εποπτεία. Σε 2-3 μήνες, να είστε έτοιμοι για νέα μέτρα, καθώς τα υφιστάμενα μέτρα δεν αρκούν…

Δεν είναι δυνατόν κάθε τόσο οι Ευρωπαίοι πολιτικοί να παραδέχονται οτι απέτυχε το πρόγραμμα στήριξης και να ζητάνε νέες θυσίες από τους Έλληνες πολίτες. Ήδη εντελώς απροκάλυπτα παραδέχονται οτι δεν φτάνουν τα μέτρα αυτά και στο μέλλον θα χρειαστούν νέες παρεμβάσεις.

Δυστυχώς προς το παρόν οι πολιτικοί μας έχουν φανεί κατώτεροι των περιστάσεων. Παραδίδουν την χώρα άνευ ουσιαστικών όρων στους πιστωτές μας και συνεχίζουν να επιλέγουν τις εύκολες λύσεις, επιβαρύνοντας μισθωτούς και συνταξιούχους.

 

Top 40 Holders of Greek Government bonds and Greek debt (July 2011)

 

 Top 40 holders of Greek Government debt

Top 40 holders of Greek Government Bonds

By looking at that table is quite clear why the sovereign crisis is a Pan-European issue. Most of the major European banks are holding Greek Bonds and that’s the major reason that Europeans are afraid for a possible contagion if they let Greece go down.

As explained in another blog post “Who owns the Greek Government debt and why restructuring is not so easy” things are quite complicated and it will need a lot of effort to escape from that mess.

Policy makers need to find a solution that will not just ensure the saving of the euro but also prevent future similar problems.

Someone might wonder if the stockholders of those publicly listed firms in the table, had any idea about their exposure on Greek debt? I really doubt about it!

Who Owns The Greek Government Debt And Why Restructuring Is Not So Easy

With all the traditional and online financial press referring to the possibility of a Greek restructuring, it is crucial to have more information regarding the holders of the Greek debt.  Due to the EU/IMF bailout package of EUR 110bln, approved one year ago, and the direct bond purchase program by the ECB, the allocation of Greek debt has changed significantly. EU/IMF and ECB currently hold a significant proportion of Greek Government bonds (presented in detail at the table below), while last year they were missing from that table, as the burden of Greek debt was mainly on foreign banks and other institutional investors (about 70% of total Greek debt).

According to the Bank for International Settlements, the biggest potential losers from a possible haircut on Greek debt would still be the German non-quoted banks. As of Q4-2010, German and French banks have respectively 9,2% and 20% of their total peripheral Europe exposure tied to Greece.

Holders of Greek Government Bonds and debt, in billion EUR
Greek Banks 56
Other European Banks 50
ECB (direct holdings, nominal value) 50
Central Bank of Greece 10
Greek Social securities/other government 30
Other Investors 120
Total Government Bonds 260
+ EU/IMF loans already disbursed 53
Total debt 310

Source: BIS

Update: Check the table here for the top 40 holders of Greek debt (source: Barclays)

The sovereign debt problem in the Eurozone area is much more complicated than some people want to present it. Take a look at the chart below to see the great dependence in the system.

 

 

What we are missing from the above data is the amount of CDS or other hedging strategies, that the foreign holders of the Greek debt have used, in order to protect themselves, as well as ECB’s big exposure to Greece through its lending to Greek banks (check Tracy Alloway’s excellent article, citing JPMorgan’s estimates on the issue: http://ftalphaville.ft.com/blog/2011/05/09/563016/) .

Sovereign CDS market is an OTC market, meaning that there is not enough transparency. Consequently,  we do not have access to quality facts, ie which part of the traded amounts is invested for hedging purposes and which part is on naked CDS

Who owns Greek government bonds?

Greek Government Bond ownership by region

positions, effectively betting on a Greek default.

 

The record costs for insuring against a possible default of Greece, Ireland and Portugal is a clear indication of what the big players aim at, BUT it’s not clear yet if the decision makers in the EU are ready to satisfy them. In the sovereign CDS market the most common credit event, that can trigger the payment of the insurance, is the restructuring of the issuer’s debt, so there is an important incentive here.  During the last month, there have been rumors that EU authorities are looking for a way to avoid the CDS triggering in case of a Greek default, causing the reactions of traders using those instruments and hoping for a restructuring.

Although the decision on the restructuring is a mainly political issue, some people are already making fortunes from the Eurozone debt crisis.  The credit agencies’ decision to further downgrade Greece, is another way to push for a solution in the EU debt problem and possibly capitalize on naked CDS positions.

Investors need to be cautious when evaluating their portfolio objectives in that volatile environment. If it appears that CDS do not protect the holders of the underlying instrument, it will definitely hurt the validity of that market. The Greek debt crisis is part of a wider debt crisis in Eurozone and its progress will affect other markets as well. In the FX space, EURO has weakened suddenly towards USD and might return to the 1,35-1,40 territory again, where it will be a good level for going long on EUR.

It is urgent for The Greek government to act fast, so that to secure the best solution for the country: (as) the more they delay, the harder will be for them to negotiate on their terms. Since 2010, a big part of Greek debt is transferred from the hands of mainly German and French institutions to ECB and IMF, meaning that the political decision might come easier for them and it definitely won’t be in favor of the Greek people. Unfortunately, the progress on the structural reforms is extremely slow and the austerity measures are not enough to change the negative momentum. Greek government needs to take brave political decisions and restore trust, by solving decade-long problems like corruption, tax evasion and weak productivity in public sector. EU/IMF officials observe all these weak points and keep asking for more action. As a result, the markets keep asking for restructuring as they believe that all this debt is too much to handle.

I would be glad to hear your comments and feedback.

Check the following links in case you want to monitor the 5-yr CDS prices:

1. Greece: http://bloom.bg/cds5yGreece
2. Portugal: http://bloom.bg/cds5yPortugal
3. Ireland: http://bloom.bg/cds5yIreland
4. Argentina: http://bloom.bg/cds5yArgentina
5. Spain: http://bloom.bg/cds5ySpain

or alternatively you can visit this bulk link  http://bit.ly/CDS5yr

Update: Check the table here for the top 40 holders of Greek debt (source: Barclays)

Αναδιάρθρωση 101: ιστορικά υψηλές τιμές στα ελληνικά CDS

Πολλά ακούγονται το τελευταίο διάστημα για την πιθανότητα αναδιάρθρωσης του ελληνικού χρέους και δεν είναι λίγοι αυτοί που κινδυνολογούν και ποντάρουν σε επιδείνωση της οικονομικής κατάστασης στην Ευρωζώνη.  Σχεδόν ένα χρόνο μετά από την ένταξη της Ελλάδας στο μηχανισμό στήριξης-επιτήρησης από ΔΝΤ/ΕΕ, έχουν πυκνώσει οι ανησυχίες ότι το χρέος των 326δισ ευρώ δύσκολα θα τιθασευτεί, παρά τα γενναία μέτρα λιτότητας.

Σύμφωνα με τις τρέχουσες τιμές των ελληνικών ομολόγων καθώς και των CDS (προϊόντα ασφάλισης έναντι πιθανής χρεωκοπίας ενός ομολογιακού εκδότη) η αγορά “πιέζει” για κάποιου είδους επέμβαση – αναδιάρθρωση  (η πιθανότητα χρεωκοπίας έχει πλέον φτάσει κοντά στο 70%). Οι έλληνες πολιτικοί προσπαθούν να πείσουν οτι δεν τρέχει τίποτα αλλά οι αγορές φαίνεται να διαφωνούν εκτοξεύοντας τις τιμές των ασφαλίστρων σε ιστορικά υψηλά.

Ασφάλιστρα κινδύνου έναντι πιθανής αδυναμίας του εκδότη (5-year CDS)

 

Υπάρχουν πολλοί τρόποι που ένας εκδότης μπορεί να κάνει αναδιάρθρωση χρέους και κάποιοι είναι λιγότερο επώδυνοι από άλλους. Το χειρότερο σενάριο είναι να αγνοήσει τους πιστωτές του και  αιφνιδίως να δηλώσει οριστική αδυναμία πληρωμής των υποχρεώσεων του (κουπόνια και κεφάλαιο) – και ουσιαστικά να βρεθεί στην “γωνία”.  Εναλλακτικά, μπορεί να συμφωνήσει με τους πιστωτές του το “κούρεμα” της τιμής των ομολόγων (haircut) ή ακόμα και των μελλοντικών κουπονιών και η τακτοποίηση να γίνει πιο ήπια, ιδανικά κατόπιν συνεννόησης.  Τέλος, το καλύτερο δυνατό σενάριο είναι ο εκδότης να υποσχεθεί να ικανοποιήσει τους πιστωτές του, πληρώνοντας όμως με καθυστέρηση τις υποχρεώσεις του, ουσιαστικά παρατείνοντας την διάρκεια ζωής των ομολόγων.

Σε όλες τις παραπάνω περιπτώσεις το ποιο σημαντικό συστατικό είναι αν και τα πόσο η όποια μορφή αναδιάρθρωσης γίνει σε συνεννόηση με τους πιστωτές και φυσικά η επιλογή της κατάλληλης χρονικής στιγμής που θα επιλέξεις να κάνεις αναδιάρθρωση.  Αυτή τη στιγμή οι αγορές πιέζουν αφόρητα για κάποιου είδους λύση αν και η κατάσταση δεν είναι τόσο απλή όσο φαίνεται.  Το ποιο πιθανό είναι οτι κάποια στιγμή θα γίνει μια “τακτοποίηση” του θέματος, που ιδανικά θα προβλέπει την επέκταση της διάρκειας των ομολόγων και θα αποτρέπει έντονους κραδασμούς στην Ευρωζώνη. Το πρόβλημα χρέους της Ελληνικής Κυβέρνησης δεν ήταν ποτέ μόνο ελληνικό καθώς το 70% από τα 326δισ είναι στα χέρια ξένων επενδυτών.

Οι συνέπειες από μια άτακτη αναδιάρθρωση του ελληνικού χρέους θα είναι επώδυνες για πολλούς και επομένως κάθε λύση πρέπει να είναι σωστά μελετημένη.  Η θέση της ελληνικής κυβέρνησης είναι ιδιαίτερα δύσκολη αλλά πρέπει να εκμεταλλευτεί όσο είναι νωρίς την αλληλεξάρτηση που υπάρχει λόγω της έντονης έκθεσης της Γερμανίας και της Γαλλίας στο ελληνικό χρέος. Σταδιακά επιχειρείται μια μετακύλιση του χρέους στην ΕΚΤ και το ΔΝΤ και τότε το “χαρτί” της πολιτικής διαπραγμάτευσης θα έχει καεί για τα καλά. Ήδη από τα μέσα του 2010 ένα ποσοστό του ελληνικού χρέους που ήταν στα χέρια ξένων τραπεζών έχει βρεθεί στην κατοχή της ΕΚΤ.