Τι αποφάσισε το Eurogroup της 13ης Δεκεμβρίου; Γιατί άλλαξε η κατανομή των κεφαλαίων σε σχέση με το τι είχε αποφασιστεί την 27η Νοεμβρίου;

Η “επιτυχής” έκβαση της επαναγοράς ομολόγων και η οριστικοποίηση της απόφασης για την παροχή βοήθειας προς την Ελλάδα από τα κοινοβούλια των χωρών της Ευρωζώνης, είχε ως αποτέλεσμα την επικύρωση της απόφασης για παροχή δόσης €49,1δις. Η απόφαση της 27ης Νοεμβρίου αφορούσε 43,7δις αλλά τελικά η Ελλάδα εξασφάλισε €5,4δις επιπλέον, λόγω της επαναγοράς.

Σύμφωνα με την ανακοίνωση του Eurogroup, τις επόμενες ημέρες θα εκταμιευθούν €34δις, ενώ €15δις θα εκταμιευτούν τον Ιανουάριο του 2013. Από αυτά τα κεφάλαια, θα διατεθούν συνολικά €24δις για την ανακεφαλαιοποίηση του τραπεζικού συστήματος,– τα 16δις εντός του Δεκεμβρίου και τα υπόλοιπα τον Ιανουάριο.

Για το πρόγραμμα επαναγοράς ομολόγων θα διατεθούν €11,3δις, θυσιάζοντας μέρος της ρευστότητας που προορίζονταν για τις πληρωμές των υποχρεώσεων του κράτους, μια εξέλιξη όχι ιδιαίτερα θετική. Την 27η Νοεμβρίου, το Eurogroup είχε αποφασίσει τν διάθεση €43,7δις, από τα οποία €10,6δις προορίζονταν για τη κάλυψη χρηματοδοτικών αναγκών του κράτους. Με την χθεσινή απόφαση, μέρος των €10,6«φαγώθηκε» προκειμένου να καλυφθεί η επαναγορά ομολόγων. Αντί δηλαδή να εγκριθεί ξεχωριστό δάνειο για την επαναγορά ομολόγων, οι Ευρωπαίοι αποφάσισαν να ανακατανείμουν τα κεφάλαια εις βάρος της εγχώριας οικονομίας – μια απώλεια €3,6δις, η οποία θα μπορούσε να δώσει σημαντικές ανάσες στην ελληνική οικονομία. 

Το ΔΝΤ, μέσω της κας Λαγκαρντ, δήλωσε ικανοποιημένο για την απόφαση και ανακοίνωσε ότι στο ΔΣ του Ιανουαρίου θα συζητηθεί η έγκριση της δόσης των €6.4δις, που εκκρεμεί στα πλαίσια του προγράμματος στήριξης που εγκρίθηκε τον Μάρτιο. Μην ξεχνάμε ότι το ΔΝΤ είχε βάλει ως όρο την επαναγορά ομολόγων για να προχωρήσει στην έγκριση της παραπάνω δόσης. Η επαναγορά ζημιώσε στο έπακρο της Ελληνικές τράπεζες, κατοχύρωσε σημαντικά κέρδη σε κερδοσκοπικά κεφάλαια

Η χθεσινή ανακοίνωση του Eurogroup, σχετικά με την έγκρισης της δόσης των €49.1δις κλείνει με την παρακάτω πρόταση: « We strongly encourage the Greek citizens to sustain their efforts and to implement the necessary reforms».

Με απλά λόγια, θα σας στηρίζουμε, προκειμένου να πάρουμε πίσω τα δανεικά, και κάθε νέο δάνειο θα συνοδεύεται από επαχθείς όρους και διαρκή εποπτεία. Σε 2-3 μήνες, να είστε έτοιμοι για νέα μέτρα, καθώς τα υφιστάμενα μέτρα δεν αρκούν…

Δεν είναι δυνατόν κάθε τόσο οι Ευρωπαίοι πολιτικοί να παραδέχονται οτι απέτυχε το πρόγραμμα στήριξης και να ζητάνε νέες θυσίες από τους Έλληνες πολίτες. Ήδη εντελώς απροκάλυπτα παραδέχονται οτι δεν φτάνουν τα μέτρα αυτά και στο μέλλον θα χρειαστούν νέες παρεμβάσεις.

Δυστυχώς προς το παρόν οι πολιτικοί μας έχουν φανεί κατώτεροι των περιστάσεων. Παραδίδουν την χώρα άνευ ουσιαστικών όρων στους πιστωτές μας και συνεχίζουν να επιλέγουν τις εύκολες λύσεις, επιβαρύνοντας μισθωτούς και συνταξιούχους.

 

Η απόφαση του Eurogroup της 27 Νοεμβρίου για την παροχή της δόσης των €43,7δις προς την Ελλάδα. Τα ψιλά γράμματα της απόφασης και γιατί δεν είναι ώρα για πανυγηρισμούς.

Πέρασε ακριβώς ένας χρόνος από την απόφαση του EuroGroup για το 2ο πακέτο βοήθειας προς την Ελλάδα και την απόφαση για το δραστικό πρόγραμμα ανταλλαγής ελληνικών  ομολόγων (PSI+). Ένα μεγάλο μέρος των κατόχων των ελληνικών ομολόγων συμμετείχαν «εθελοντικά» στο κούρεμα της αξίας των ομολόγων τους και έλαβαν ως αντάλλαγμα νέους τίτλους, καταγράφοντας απώλειες  53.5% από την ονομαστική τους αξία. Το σκεπτικό της απόφασης ήταν να γίνει βιώσιμο το ελληνικό χρέος αλλά όπως αποδείχθηκε, τα μέτρα που λήφθηκαν δεν ήταν αρκετά. Η επιδείνωση του παγκόσμιου οικονομικού κλίματος και η καθυστέρηση της Ελληνικής κυβέρνησης στην εφαρμογή διαρθωτικών αλλαγών οδήγησαν την Ελλάδα σε βαθύτερη ύφεση. Όχι μόνο δεν επετεύχθη η επιστροφή στις αγορές για άντληση κεφαλαίων αλλά πλέον οι πιέσεις των πιστωτών έγιναν ασφυκτικές.

Με ελάχιστη διαπραγματευτική δύναμη η ελληνική κυβέρνηση συνεργασίας προχώρησε στην περαιτέρω λήψη ιδιαίτερα αυστηρών μέτρων λιτότητας, ψηφίζοντας στις αρχές του περασμένου μήνα το μεσοπρόθεσμο πρόγραμμα δημοσιονομικής στρατηγικής (ΜΠΔΣ) για την περίοδο 2013-2016. Στη πρόσφατη συνεδρίαση του Eurogroup στις 27/11, μετά από αρκετές διαπραγματεύσεις οι πιστωτές μας (ΕΚΤ-Ευρωπαίοι εταίροι και ΔΝΤ) συμφώνησαν στην παροχή της πολυπόθητης δόσης των €43,7δις σε 4 φάσεις, θέτοντας όμως αρκετές επιπλέον προϋποθέσεις, με απώτερο σκοπό να γίνει βιώσιμο το ελληνικό χρέος. Είναι προφανές από την δισέλιδη ανακοίνωση του Eurogroup (δικό μας highlight) ότι κάθε επιπλέον στήριξη θα συνοδεύεται από αυστηρή εποπτεία και καθημερινή παρακαλούθηση της πορείας των μέτρων του ΜΠΔΣ και κάθε άλλου αναγκαίου μέτρου.

Η δόση των €43,7δις θα εκταμιευθεί ως εξής:

  • €10,6δις για κάλυψη χρηματοδοτικών αναγκών του κράτους
  • €23,8δις, υπό μορφή ομολόγων του EFSF για την επικείμενη ανακεφαλαιοποίηση των ελληνικών τραπεζών
  • τα υπόλόιπα €9,3δις σε 3 δόσεις μέσα στο πρώτο τρίμηνο του 2013, εφόσον έχουμε υλοποιήσει τις δεσμεύσεις μας βάσει του ΜΠΔΣ και ξεκινήσει το νέο φορολογικό εντός του Γενάρη του 2013.

Εξασφαλίσαμε δυο επιπλέον χρόνια για να επιτὐχουμε πρωτογενές πλέονασμα 4,5% του ΑΕΠ (το 2016 από το 2014 που ήταν αρχικά) ενώ θα μειώθει κατά 1% το επιτόκιο για τα δάνεια που έλαβε η Ελλάδα στο πλαίσιο των διμερών δανείων του πρώτου προγράμματος Greek Loan Facility, εφόσον η ελληνική οικονομία εμφανίσει πρωτογενές πλεόνασμα. Επιπλέον, μεταφέρθηκαν 10 χρόνια αργότερα οι πληρωμές των τόκων του δάνειο του EFSF. Τελος αποφασίστηκε η επιμήκυνση του χρόνου αποπληρωμής των διμερών δανείων και του δανείου από το EFSF για 15 επιπλέον έτη, καθώς και η μερική επαναδιανομή των κερδών από το πρόγραμμα αγοράς κρατικών ομολόγων (SMP) στον ειδικό λογαριασμό για την στήριξη της Ελλάδας.

Μια από τις βασικές προυποθέσεις που έθεσε το Eurogroup είναι ότι «ζητήθηκε» από την Ελλάδα έως τις 13 Δεκεμβρίου να έχει ολοκληρώσει ένα πρόγραμμα επαναγοράς ομολόγων  προκειμένου να φτάσει ο δείκτης χρέος προς ΑΕΠ (debt/GDP) στο 124% το 2020 και στο 110% το 2022. Η επαναγορά ομολόγων προβλέπεται να γίνει με ανώτατη τιμή όχι μεγαλύτερη από την αξία που είχαν στο κλείσιμο της δευτερογενούς αγοράς στις 23 Νοεμβρίου.

Οι εταίροι μας συμφώνησαν οτι προκειμένου να διασφαλιστεί η αποπληρωμή των κεφαλαίων που δανείζουν στην Ελλάδα, θα μεταφέρονται σε ειδικό λογαριασμό:

  • Τα έσοδα από τις ιδιωτικοποιήσεις
  • Τα πρωτογενή πλεονάσματα που προβλέπουν να επιτύχουμε βάσει των νέων μέτρων
  • Το 30% του επιπλέον πρωτογενούς πλεονάσματος που θα επιτυγχάνουμε.

Με απλά λόγια, ας θεωρήσουμε οτι ο στόχος για πρωτογενές πλέονασμα είναι 4,5% του ΑΕΠ και το ΑΕΠ έχει διαμορφωθεί στα €270δις και τελικά καταφέρνουμε να επιτύχουμε πρωτογενές πλεόνασμα 6% ως προς το ΑΕΠ, δηλ. €16,2δις. Στον ειδικό λογαριασμό αποπληρωμής χρέους θα μεταφέρουμε το 4,5% (€12,15δις) και από τα υπόλοιπα €4,05δις το 30%, δηλ. €1,21δις, συνολικά €13,36δις. Θα μείνουν λοιπόν στα ταμεία μας μόνο €2,83δις.

Τα σημαντικά έσοδα από τις ιδιωτικοποιήσεις, που θα επιτυγχάνει το ΤΑΙΠΕΔ, θα πηγαίνουν επίσης εξ’ολοκλήρου στον ειδικό λογαριασμό αποπληρωμής του χρέους. Φυσικά κάθε έσοδο από την εκμετάλλευση του δημοσίου πλούτου θα πηγαίνει απευθείας στον επενδυτή, που κατά πάσα πιθανότητα θα το έχει αποκτήσει σε τιμή ευκαιρίας…

Για να συνειδητοποιήσει κάποιος τα μεγέθη ας αναλογιστεί οτι σε ετήσια βάση χρειαζόμαστε ως χώρα περίπου €25δις μόνο για πληρωμή συντάξεων. Με το ΜΠΔΣ, για το διάστημα 2013-2016 θα γίνουν περικοπές προκειμένου να «εξοικομηθούν» περι τα €2,7δις ανά έτος από τις κύριες και επικουρικές συντάξεις.

Με την ανεργία να αυξάνεται ραγδαία και την ύφεση να βαθαίνει όλο και περισσότερο υπάρχουν αρκετοί αναλυτές που πιστεύουν ότι  οι προβλέψεις είναι αρκετά αισιόδοξες και οι πιθανότητες επιτυχίας του όλου εγχειρήματος λιγοστές. Ο παρακάτω πίνακας παρουσιάζει τις πηγές χρηματοδότησης και τις αντίστοιχες ανάγκες βάσει των πρόσφατων αποφάσεων. (δηλαδή τι εξοικονομούμε από τις αποφάσεις του Eurogroup και ποιές είναι οι ανάγκες μας)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Η απόφαση του πρόσφατου Eurogroup πράγματι δίνει μια προσωρινή ανάσα στη Ελλάδα και ουσιαστικά αποτελεί μια πίστωση χρόνου αλλά ακόμα και με τα νέα μέτρα φαίνεται οτι υπάρχει χρηματοδοτικό κενό 3 δις ευρώ. Η επιτυχία του προγράμματος επαναγοράς είναι αβέβαιη και σίγουρα δεν προσφέρει ιδιαίτερα βραχυπρόθεσμα οφέλη. Αντιθέτως, φαίνεται να προκαλεί περαιτέρω προβλήματα στον τραπεζικό κλάδο – με την ανακοίνωση της απόφασης έχασε 17% της χρηματιστηριακής του αξίας  – καθώς και θέμα ηθικής καθώς αν εξαιρεθούν οι δημόσιοι φορείς (EFSF, EKT, IMF, Bank of Greece)-που κατέχουν το 71% του ελληνικού χρέους- το βάρος αναμένεται να πέσει στις τράπεζες, συνταξιοδοτικά ταμεία και στα hedge funds και πιθανώς στους «πληγωμένους», από το προηγούμενο «κούρεμα» ιδιώτες μικροεπενδυτές.

Κάτοχοι Ελληνικού Χρέους - Νοέμβριος 2012

 

 

 

 

 

 

 

 

 

(Περισσότερα για το πρόγραμμα επαναγοράς θα μπορείτε να διαβάσετε  σε επικείμενη ανάλυση.)

Είναι σχεδόν δεδομένο οτι θα χρειαστούμε επιπλέον χρηματοδότηση –και κατ’επέκταση μέτρα λιτότητας – και ότι οι στόχοι του μεσοπρόθεσμου δύσκολα θα επιτευχθούν. Τα διαρθρωτικά μέτρα και τα μέτρα ανάπτυξης καθυστερούν, ενώ από την άλλη τα μέτρα λιτότητας είναι καταστροφικά για την ελληνική οικονομία. Οι προβλέψεις για τα έσοδα γρήγορα θα αναθεωρηθούν προς τα κάτω καθώς η ελληνική κοινωνία είναι αδύνατον να αντέξει τόσο σκληρά και σε κάποιες περιπτώσεις άδικα μέτρα. Ακόμα όμως και αν επιτευχθεί ανάπτυξη και η οικονομία μας επανέλθει, δεν προβλέπεται να αποδεσμευτούμε από τους πιστωτές μας για πολλά έτη ακόμα, καθώς η συγκεκριμένη πολιτική διαμορφώνεται αποκλειστικά με γνώμονα το συμφέρον των πιστωτών μας .

 

Top 40 Holders of Greek Government bonds and Greek debt (July 2011)

 

 Top 40 holders of Greek Government debt

Top 40 holders of Greek Government Bonds

By looking at that table is quite clear why the sovereign crisis is a Pan-European issue. Most of the major European banks are holding Greek Bonds and that’s the major reason that Europeans are afraid for a possible contagion if they let Greece go down.

As explained in another blog post “Who owns the Greek Government debt and why restructuring is not so easy” things are quite complicated and it will need a lot of effort to escape from that mess.

Policy makers need to find a solution that will not just ensure the saving of the euro but also prevent future similar problems.

Someone might wonder if the stockholders of those publicly listed firms in the table, had any idea about their exposure on Greek debt? I really doubt about it!

Who Owns The Greek Government Debt And Why Restructuring Is Not So Easy

With all the traditional and online financial press referring to the possibility of a Greek restructuring, it is crucial to have more information regarding the holders of the Greek debt.  Due to the EU/IMF bailout package of EUR 110bln, approved one year ago, and the direct bond purchase program by the ECB, the allocation of Greek debt has changed significantly. EU/IMF and ECB currently hold a significant proportion of Greek Government bonds (presented in detail at the table below), while last year they were missing from that table, as the burden of Greek debt was mainly on foreign banks and other institutional investors (about 70% of total Greek debt).

According to the Bank for International Settlements, the biggest potential losers from a possible haircut on Greek debt would still be the German non-quoted banks. As of Q4-2010, German and French banks have respectively 9,2% and 20% of their total peripheral Europe exposure tied to Greece.

Holders of Greek Government Bonds and debt, in billion EUR
Greek Banks 56
Other European Banks 50
ECB (direct holdings, nominal value) 50
Central Bank of Greece 10
Greek Social securities/other government 30
Other Investors 120
Total Government Bonds 260
+ EU/IMF loans already disbursed 53
Total debt 310

Source: BIS

Update: Check the table here for the top 40 holders of Greek debt (source: Barclays)

The sovereign debt problem in the Eurozone area is much more complicated than some people want to present it. Take a look at the chart below to see the great dependence in the system.

 

 

What we are missing from the above data is the amount of CDS or other hedging strategies, that the foreign holders of the Greek debt have used, in order to protect themselves, as well as ECB’s big exposure to Greece through its lending to Greek banks (check Tracy Alloway’s excellent article, citing JPMorgan’s estimates on the issue: http://ftalphaville.ft.com/blog/2011/05/09/563016/) .

Sovereign CDS market is an OTC market, meaning that there is not enough transparency. Consequently,  we do not have access to quality facts, ie which part of the traded amounts is invested for hedging purposes and which part is on naked CDS

Who owns Greek government bonds?

Greek Government Bond ownership by region

positions, effectively betting on a Greek default.

 

The record costs for insuring against a possible default of Greece, Ireland and Portugal is a clear indication of what the big players aim at, BUT it’s not clear yet if the decision makers in the EU are ready to satisfy them. In the sovereign CDS market the most common credit event, that can trigger the payment of the insurance, is the restructuring of the issuer’s debt, so there is an important incentive here.  During the last month, there have been rumors that EU authorities are looking for a way to avoid the CDS triggering in case of a Greek default, causing the reactions of traders using those instruments and hoping for a restructuring.

Although the decision on the restructuring is a mainly political issue, some people are already making fortunes from the Eurozone debt crisis.  The credit agencies’ decision to further downgrade Greece, is another way to push for a solution in the EU debt problem and possibly capitalize on naked CDS positions.

Investors need to be cautious when evaluating their portfolio objectives in that volatile environment. If it appears that CDS do not protect the holders of the underlying instrument, it will definitely hurt the validity of that market. The Greek debt crisis is part of a wider debt crisis in Eurozone and its progress will affect other markets as well. In the FX space, EURO has weakened suddenly towards USD and might return to the 1,35-1,40 territory again, where it will be a good level for going long on EUR.

It is urgent for The Greek government to act fast, so that to secure the best solution for the country: (as) the more they delay, the harder will be for them to negotiate on their terms. Since 2010, a big part of Greek debt is transferred from the hands of mainly German and French institutions to ECB and IMF, meaning that the political decision might come easier for them and it definitely won’t be in favor of the Greek people. Unfortunately, the progress on the structural reforms is extremely slow and the austerity measures are not enough to change the negative momentum. Greek government needs to take brave political decisions and restore trust, by solving decade-long problems like corruption, tax evasion and weak productivity in public sector. EU/IMF officials observe all these weak points and keep asking for more action. As a result, the markets keep asking for restructuring as they believe that all this debt is too much to handle.

I would be glad to hear your comments and feedback.

Check the following links in case you want to monitor the 5-yr CDS prices:

1. Greece: http://bloom.bg/cds5yGreece
2. Portugal: http://bloom.bg/cds5yPortugal
3. Ireland: http://bloom.bg/cds5yIreland
4. Argentina: http://bloom.bg/cds5yArgentina
5. Spain: http://bloom.bg/cds5ySpain

or alternatively you can visit this bulk link  http://bit.ly/CDS5yr

Update: Check the table here for the top 40 holders of Greek debt (source: Barclays)

Credit Default Swaps – πως λειτουργούν και ποιοι κερδίζουν από μια πιθανή αναδιάρθρωση

H αγορά συμβολαίων ανταλλαγής πιστωτικής αθέτησης (CDS) δημιουργήθηκε στα τέλη της δεκαετίας του ’90, αλλά για αρκετούς ήρθε στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος με τη δημοσιονομική κρίση χρέους στην Ευρωζώνη. Κυρίως θεσμικοί επενδυτές κατέφυγαν στην λύση των κρατικών CDS, προκειμένου να αντισταθμίσουν τους κινδύνους από την επιδείνωση της πιστωτικής ποιότητας αρκετών κρατών ενώ κάποιοι άλλοι κερδοσκόπησαν και αποκόμισαν σημαντικά κέρδη.Σκοπός της παρούσας ανάλυσης είναι να εξηγήσουμε τα κύρια χαρακτηριστικά των CDS κάνοντας ιδιαίτερη αναφορά στα κρατικά CDS.

Τί είναι τα CDS;

Τα CDS αποτελούν έξω-χρηματιστηριακά συμβόλαια ανάμεσα σε δυο μέρη, τον πωλητή και τον αγοραστή προστασίας, απέναντι στον κίνδυνο αθέτησης των οικονομικών υποχρεώσεων (default) ενός δανειζόμενου (κράτους ή εταιρείας). Ο δανειστής (συνήθως πρόκειται για ομολογιούχο) ουσιαστικά θέλει να εξασφαλιστεί απέναντι στο ενδεχόμενο να χάσει τα χρήματα που δάνεισε, αγοράζοντας το ομόλογο του εκδότη.
Για παράδειγμα, το 5-ετές συμβόλαιο ασφάλισης έναντι πιθανής αδυναμίας της Πορτογαλικής κυβέρνησης να εκπληρώσει τις υποχρεώσεις της προς τους πιστωτές της (default), στις 9/5/2011 κόστιζε 645,5 μονάδες βάσης. Με άλλα λόγια κάποιος που κατείχε 1εκατ. ευρώ σε 5-ετή ομόλογα Πορτογαλίας, θα έπρεπε να πληρώνει 64.500 ευρώ το χρόνο για τα επόμενα 5 χρόνια προκειμένου να ασφαλιστεί, έτσι ώστε σε πιθανό default της Πορτογαλίας να πάρει πίσω 1εκ. ευρώ.

 

Ο ομολογιακός επενδυτής θα λάβει δηλαδή την ονομαστική αξία του ομολόγου δίνοντας στον πωλητή της προστασίας το ομόλογο(physical settlement) ή εναλλακτικά σε περίπτωση διακανονισμού με μετρητά (cash settlement) εισπράττει την ονομαστική αξία μειωμένη κατά το ποσό που ενδεχομένως καταφέρει να ανακτήσει από τον εκδότη του ομολόγου(recovery value).
Προκειμένου να ενεργοποιηθεί η κάλυψη-ασφάλεια που παρέχει ένα συμβόλαιο CDS, πρέπει να γίνει κάτι που θα υποδηλώνει την αδυναμία του εκδότη να εκπληρώσει τις υποχρεώσεις του, π.χ. οριστική χρεοκοπία, στάση πληρωμών, αναδιάρθρωση χρέους κτλ.
Υπάρχουν CDS τόσο για εταιρικά όσο και για κρατικά ομόλογα δίνοντας τη δυνατότητα σε έμπειρους επενδυτές (κυρίως θεσμικούς προς το παρόν) να αντισταθμίσουν τον πιστωτικό κίνδυνο. Υπάρχουν συμβόλαια για επιμέρους εκδότες αλλά και για καλάθι εκδοτών, του οποίου η αξία εκφράζεται μέσω ενός δείκτη π.χ. o δείκτης iTraxx Crossover μετράει τον πιστωτικό κίνδυνο 40 ευρωπαϊκών εταιρικών ομολόγων. Όσο μεγαλύτερη η τιµή του δείκτη τόσο πιο ακριβό το ασφάλιστρο για να προστατευτεί κάποιος από πιθανή χρεοκοπία του εκδότη(ή του καλαθιού εκδοτών) και τόσο μεγαλύτερη η πιθανότητα για χρεοκοπία αυτών των εκδοτών.

Μπορεί κάποιος να αγοράσει ένα CDS, χωρίς να κατέχει τον υποκείμενο τίτλο;

Πέρα από τον προφανή λόγο αγοράς ενός CDS, από κάποιον που κατέχει τον υποκείμενο τίτλο, υπάρχει η δυνατότητα κάποιος να αγοράσει ασφάλεια μέσω ενός CDS, χωρίς να κατέχει το ομόλογο του εκδότη (naked CDS). Ο αγοραστής ενός ακάλυπτου (naked) CDS προσδοκεί ότι η οικονομική κατάσταση του εκδότη θα επιδεινωθεί στο άμεσο μέλλον, οπότε αγοράζει φθηνά για να πουλήσει σε αρκετά υψηλότερη τιμή αργότερα.
Τα ακάλυπτα CDS αποτελούν το μεγαλύτερο μέρος της αγοράς των CDS και θεωρούνται από πολλούς εργαλεία κερδοσκοπίας, που ενδεχομένως βλάπτουν ανεπανόρθωτα τα αδύναμα δημοσιονομικά κράτη. Οι απόψεις είναι αντικρουόμενες καθώς αρκετοί πιστεύουν ότι η δυνατότητα να «στοιχηματίζεις» στην πτώση ενός εκδότη (εταιρείας ή κράτους) δεν βλάπτει την αγορά ομολόγων και αντιθέτως προσθέτει ρευστότητα και «βάθος». Επιπλέον, οι υπέρμαχοι των CDS, έχοντας δεχθεί έντονη κριτική για την επίδραση στα κρατικά ομόλογα της Ελλάδας και έπειτα της Πορτογαλίας, υποστηρίζουν ότι η αγορά των κρατικών CDS είναι αναλογικά πολύ μικρή για να επηρεάσει την αγορά ομολόγων. Η αγορά κρατικών CDS είναι πράγματι στα αρχικά στάδια ανάπτυξης, με αποτέλεσμα να μην είναι ιδιαίτερα αποτελεσματική, επιτρέποντας σε ισχυρά χαρτοφυλάκια να διαμορφώνουν την τάση.

Πότε υπάρχει πιστωτικό γεγονός που προκαλεί την πληρωμή της ασφάλειας από το CDS;

Σε αντίθεση με τα εταιρικά CDS, που ο μεγαλύτερος κίνδυνος αθέτησης είναι η πιθανότητα να χρεοκοπήσει ο εκδότης του ομολόγου, στα κρατικά CDS, ο κίνδυνος αθέτησης (default) μπορεί να ενεργοποιηθεί (trigger) από διάφορα γεγονότα. Τέτοια είναι:
• η αδυναμία πληρωμής υποχρεώσεων
• η άρνηση αναγνώρισης οφειλής
• η στάση πληρωμών και
• η αναδιάρθρωση του χρέους.

Η αναδιάρθρωση χρέους αποτελεί ενδεχομένως το κύριο γεγονός αθέτησης από πλευράς μιας κυβέρνησης, το οποίο κατ’ επέκταση επηρεάζει σημαντικά το κόστος ασφάλισης μέσω των CDS.

Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα του 5-ετούς CDS έναντι πιθανής αθέτησης της ελληνικής κυβέρνησης. Οι ανησυχίες για την πιθανή αναδιάρθρωση του ελληνικού χρέους εκτόξευσαν το κόστος ασφάλισης σε ιστορικά υψηλά στις 1302 μονάδες βάσης(τιμή 2/5).Αντίστοιχη ήταν και η πορεία του κόστους ασφάλισης για τα CDS της Ιρλανδίας και της Πορτογαλίας. Οι συμμετέχοντες στις αγορές ουσιαστικά δεν πείθονται με τις έως τώρα προσπάθειες για την διαχείριση της δημοσιονομικής κρίσης χρέους στην Ευρωζώνη.
Σύμφωνα με τα ισχύοντα στις αγορές, η αναδιάρθρωση μπορεί να πάρει διάφορες μορφές, όπως:
• μείωση στο κουπόνι ή το κεφάλαιο (το λεγόμενο «κούρεμα»)
• καθυστέρηση πληρωμής τόκων ή κεφαλαίου
• αλλαγή στην προτεραιότητα πληρωμής των υποχρεώσεων
• αλλαγή στο νόμισμα πληρωμής των υποχρεώσεων
Δεν είναι τυχαίο λοιπόν που υπάρχουν πιέσεις προς την Ελλάδα να προχωρήσει σε αναδιάρθρωση καθώς υπάρχουν αρκετοί που θα επωφεληθούν από κάτι τέτοιο. Να υπενθυμίσουμε ότι σε περίπτωση ενεργοποίησης (trigger) της ασφάλισης από κάποιο πιστωτικό γεγονός (default), ο αγοραστής θα κερδίσει, ακόμα και αν δεν είχε ποτέ αγοράσει τον υποκείμενο τίτλο (naked CDS), χωρίς μάλιστα να υπάρχει διαφάνεια στην συναλλαγή μιας και γίνεται έξω-χρηματιστηριακά.
Οι αντιδράσεις που προκλήθηκαν ευαισθητοποίησαν τις εποπτικές αρχές και έστω και καθυστερημένα έχει ξεκινήσει μια συζήτηση για τα συγκεκριμένα προϊόντα και την αποτελεσματικότερη εποπτεία τους. Κυκλοφόρησαν (δείτε σχετικό άρθρο “What are CDS really worth?“) μάλιστα και κάποιες φήμες οτι γίνονται προσπάθειες να βρεθεί μια “φόρμουλα” που ακόμα και αν ανακοινωθεί αναδιάρθρωση του χρέους από την Ελλάδα, να μην σημάνει την ενεργοποίηση της ασφάλειας των CDS, προκαλώντας αντιδράσεις από τους κατόχους τους.

Πόσο μεγάλη είναι η παγκόσμια αγορά των CDS;

Η ονομαστική αξία της αγοράς των CDS έφτασε τα 50τρις δολάρια ΗΠΑ το 2008, ξεπερνώντας κατά πολύ σε μέγεθος την αγορά ομολόγων, πράγμα ιδιαίτερα ανησυχητικό αλλά και ενδεικτικό της «απληστίας» του συστήματος. Σήμερα η αγορά εταιρικών παραμένει ιδιαίτερα σημαντική και η πολυπλοκότητα έχει αυξηθεί ακόμα περισσότερο. Όσον αφορά την αγορά κρατικών CDS αναπτύχθηκε σημαντικά την τελευταία τριετία και φαίνεται θα παραμείνει στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος για το εγγύς μέλλον.

Προκειμένου να επέλθει μια σχετική ομαλοποίηση στην αγορά των CDS είναι αναγκαίο άμεσα οι εποπτικές αρχές να προχωρήσουν σε αλλαγές στον τρόπο λειτουργίας τους, εστιάζοντας στην μεγαλύτερη διαφάνεια και την αυστηρότερη εποπτεία.

Για να παρακολουθείτε τις τρέχουσες τιμές αλλά και τα σχετικά διαγράμματα 5-ετών κρατικών CDS μπορείτε να χρησιμοποιείτε τους παρακάτω συνδέσμους:

1. Ελλάδα: http://bloom.bg/cds5yGreece
2. Πορτογαλία: http://bloom.bg/cds5yPortugal
3. Ιρλανδία: http://bloom.bg/cds5yIreland
4. Αργεντινή: http://bloom.bg/cds5yArgentina
5. Ισπανία: http://bloom.bg/cds5ySpain

Μπορείτε εναλλακτικά να δείτε τους συνδέσμους συγκεντρωτικά στο http://bit.ly/CDS5yr