What Is The PSI And What It Means for Holders of Greek Bonds – An Overview of the Initial and Modified PSI program

Following the Eurozone Summit on July 21st, European leaders worked out on a solution for the Greek sovereign debt problem, along with a new bailout package, proposing to private holders of Greek Government bonds a voluntary debt exchange program, with new longer-maturity-bonds and a 21% haircut on their nominal value.

In late August, the Greek government revealed more details on the process, recognizing that without the voluntary debt restructuring, the ability to meet future obligations, it would become problematic. Although it was clarified which bonds will be included in the exchange program (see diagram below), as well as the proposed options for the Greek Bond Holders, the PSI (Private Section Involvement) program failed to materialize, mainly because of the deterioration of the financial situation of Greece and the indecisiveness of EU politicians to reach a common agreement on the actual handling of the oveall debt problem in the area.

On the 26th of October, EU leaders came up with a modified PSI program, much more realistic than the initial one and it remains to be seen if this time it will go through and get executed.

In this article we explain the details and implication of the initial PSI program and then we overview the modified PSI, decided on the 26th of October.

The 4 options of the (initial) PSI

In the initial design of the PSI program, there were four options, with the first two relating to an exchange of 100% of the nominal value of Greek government bonds and the remaining 2 choices requiring a 21% “haircut” on their nominal value. Apart from the fourth option that was offering an exchange of old debt with the acquisition of a 15-year, 6,20%  fixed rate coupon bond, all the remaining options required the exchange of old bonds with new ones, with average maturity of 30 years.

Which part of the Greek debt is included in the PSI?

The diagram above shows the total amounts that were planned to be included in the  PSI program, based on the original design. Given the ECB’s statement that it will not participate to any exchange program, the PSI was referring only to Greek debt holders besides the ECB, with total capital in Greek bonds of about 60bln for the period 2011-2014 and 90bln for the period 2014-2010.To activate the program, the Greek government had required 90% as a minimum participation, i.e. they anticipated the acceptance of bond exchange of total amount 135bln [90%(60+90)]until 2020, hoping that a significant proportion will choose to proceed to an exchange of bonds, with a 21% haircut (getting higher coupon in return), something that didn’t happen.

The biggest part of these debt is in Greek and European banks’ hands (see in detail the following list of the largest holders of Greek bonds), and that’s one of the reasons for the sharp drop of their stock prices for the past months.

Most private investors chose to go with the first option of the PSI, stating that they are willing to exchange the present issues with new ones, of 30-year-maturity, avoiding the choices that included the 21% haircut.

The new PSI, as it was decided on 26/10, 50% Haircut for Greek Debt Holders

During the Summit of 26/10/2011, EU leaders decided on a series of new measures, to ensure the viability of the Greek debt, but also the overall normalization and convergence of European economies. Among these, lies the decision for a modified PSI for Greek Bonds, requiring a voluntary “haircut” of 50% on the nominal value of Greek Bonds.

The “haircut” of 50% in the value of bonds, automatically makes necessary the recapitalization of the European banking system, which is why the EU leaders have agreed to strengthen the EFSF (European Financial Stability Fund) with more funds. The funds of the EFSF will now reach 1 trillion in an effort to stabilize and support the weak sovereign countries. The Eurozone countries will contribute to the new PSI with total capital of 30bil million, with further potential funding until 2014 of extra 100billion euros.

So, which bonds will get a “haircut”?

Regarding Greece the proposed haircut concern issues of about 200bln (including all maturities, even beyond 2020), still excluding though the bonds owned by the ECB. It is not certain though that all private sector’s holders will participate in the modified PSI and the first estimations talk about volunteer participation rate of 50-70%. The 15-page statement of European leaders was fairly vague and does not get into details on several topics, which may be the “thorns” in the implementation of new decisions. It is noticeable that neither for Greece, nor the rest of the eurozone, there exists an explicit mention of development measures to be taken in order to end the crisis, but only general references on that matter.

If I am an individual holder of Greek Government bonds, do I have to join the modified PSI?

Private investors who chose to invest part of their savings in Greek government bonds, it is probable that they will not be affected by any haircut that may occur. The PSI refers to the voluntarily acceptance of bond exchange+haircut by  banks, pension funds, and insurance companies. Still, we need to be cautious on that because there is huge distance from the political decision to the actual implementation of such programs.

UPDATE: The Greek government voted ex-post the inclusion of CACs (Collective Action Clauses) forcing the majority  of Greek government bondholders to accept the haircut of 53,5% in the nominal value of their bonds. There is a huge ethical issue with that decision and a lot of the private individual are taking Greece to  courts.

When will the modified PSI eventually get implemented?

It is estimated that the implementation of the final program of PSI can be held in early 2012. But first, it is necessary that EU leaders agree and clarify the precise terms of exchange and strengthen the support mechanism in the Eurozone. European leaders stated that they are determined to give a solution, but there is still a long way to the effective implementation of decisions of October 26th and certainly, there is no time for celebrations for Greek Politicians.

The new PSI provides significant liquidity to Greece, but there are many details to be clarified and doubts regarding needed growth measures, the effectiveness of tax administration, spending cuts and the success of privatizations. All these are structural reforms that no Greek government managed to achieve until now, so it remains to be seen if the current one will succeed. The distribution of the Greek debt has changed a lot since the beginning of the sovereign crisis (see an earlier post , where I describe and actually forecast this re-distribution) making it much harder for Greek politicians to negotiate the terms of any future bailout package.


Who Owns The Greek Government Debt And Why Restructuring Is Not So Easy

With all the traditional and online financial press referring to the possibility of a Greek restructuring, it is crucial to have more information regarding the holders of the Greek debt.  Due to the EU/IMF bailout package of EUR 110bln, approved one year ago, and the direct bond purchase program by the ECB, the allocation of Greek debt has changed significantly. EU/IMF and ECB currently hold a significant proportion of Greek Government bonds (presented in detail at the table below), while last year they were missing from that table, as the burden of Greek debt was mainly on foreign banks and other institutional investors (about 70% of total Greek debt).

According to the Bank for International Settlements, the biggest potential losers from a possible haircut on Greek debt would still be the German non-quoted banks. As of Q4-2010, German and French banks have respectively 9,2% and 20% of their total peripheral Europe exposure tied to Greece.

Holders of Greek Government Bonds and debt, in billion EUR
Greek Banks 56
Other European Banks 50
ECB (direct holdings, nominal value) 50
Central Bank of Greece 10
Greek Social securities/other government 30
Other Investors 120
Total Government Bonds 260
+ EU/IMF loans already disbursed 53
Total debt 310

Source: BIS

Update: Check the table here for the top 40 holders of Greek debt (source: Barclays)

The sovereign debt problem in the Eurozone area is much more complicated than some people want to present it. Take a look at the chart below to see the great dependence in the system.



What we are missing from the above data is the amount of CDS or other hedging strategies, that the foreign holders of the Greek debt have used, in order to protect themselves, as well as ECB’s big exposure to Greece through its lending to Greek banks (check Tracy Alloway’s excellent article, citing JPMorgan’s estimates on the issue: http://ftalphaville.ft.com/blog/2011/05/09/563016/) .

Sovereign CDS market is an OTC market, meaning that there is not enough transparency. Consequently,  we do not have access to quality facts, ie which part of the traded amounts is invested for hedging purposes and which part is on naked CDS

Who owns Greek government bonds?

Greek Government Bond ownership by region

positions, effectively betting on a Greek default.


The record costs for insuring against a possible default of Greece, Ireland and Portugal is a clear indication of what the big players aim at, BUT it’s not clear yet if the decision makers in the EU are ready to satisfy them. In the sovereign CDS market the most common credit event, that can trigger the payment of the insurance, is the restructuring of the issuer’s debt, so there is an important incentive here.  During the last month, there have been rumors that EU authorities are looking for a way to avoid the CDS triggering in case of a Greek default, causing the reactions of traders using those instruments and hoping for a restructuring.

Although the decision on the restructuring is a mainly political issue, some people are already making fortunes from the Eurozone debt crisis.  The credit agencies’ decision to further downgrade Greece, is another way to push for a solution in the EU debt problem and possibly capitalize on naked CDS positions.

Investors need to be cautious when evaluating their portfolio objectives in that volatile environment. If it appears that CDS do not protect the holders of the underlying instrument, it will definitely hurt the validity of that market. The Greek debt crisis is part of a wider debt crisis in Eurozone and its progress will affect other markets as well. In the FX space, EURO has weakened suddenly towards USD and might return to the 1,35-1,40 territory again, where it will be a good level for going long on EUR.

It is urgent for The Greek government to act fast, so that to secure the best solution for the country: (as) the more they delay, the harder will be for them to negotiate on their terms. Since 2010, a big part of Greek debt is transferred from the hands of mainly German and French institutions to ECB and IMF, meaning that the political decision might come easier for them and it definitely won’t be in favor of the Greek people. Unfortunately, the progress on the structural reforms is extremely slow and the austerity measures are not enough to change the negative momentum. Greek government needs to take brave political decisions and restore trust, by solving decade-long problems like corruption, tax evasion and weak productivity in public sector. EU/IMF officials observe all these weak points and keep asking for more action. As a result, the markets keep asking for restructuring as they believe that all this debt is too much to handle.

I would be glad to hear your comments and feedback.

Check the following links in case you want to monitor the 5-yr CDS prices:

1. Greece: http://bloom.bg/cds5yGreece
2. Portugal: http://bloom.bg/cds5yPortugal
3. Ireland: http://bloom.bg/cds5yIreland
4. Argentina: http://bloom.bg/cds5yArgentina
5. Spain: http://bloom.bg/cds5ySpain

or alternatively you can visit this bulk link  http://bit.ly/CDS5yr

Update: Check the table here for the top 40 holders of Greek debt (source: Barclays)

Credit Default Swaps – πως λειτουργούν και ποιοι κερδίζουν από μια πιθανή αναδιάρθρωση

H αγορά συμβολαίων ανταλλαγής πιστωτικής αθέτησης (CDS) δημιουργήθηκε στα τέλη της δεκαετίας του ’90, αλλά για αρκετούς ήρθε στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος με τη δημοσιονομική κρίση χρέους στην Ευρωζώνη. Κυρίως θεσμικοί επενδυτές κατέφυγαν στην λύση των κρατικών CDS, προκειμένου να αντισταθμίσουν τους κινδύνους από την επιδείνωση της πιστωτικής ποιότητας αρκετών κρατών ενώ κάποιοι άλλοι κερδοσκόπησαν και αποκόμισαν σημαντικά κέρδη.Σκοπός της παρούσας ανάλυσης είναι να εξηγήσουμε τα κύρια χαρακτηριστικά των CDS κάνοντας ιδιαίτερη αναφορά στα κρατικά CDS.

Τί είναι τα CDS;

Τα CDS αποτελούν έξω-χρηματιστηριακά συμβόλαια ανάμεσα σε δυο μέρη, τον πωλητή και τον αγοραστή προστασίας, απέναντι στον κίνδυνο αθέτησης των οικονομικών υποχρεώσεων (default) ενός δανειζόμενου (κράτους ή εταιρείας). Ο δανειστής (συνήθως πρόκειται για ομολογιούχο) ουσιαστικά θέλει να εξασφαλιστεί απέναντι στο ενδεχόμενο να χάσει τα χρήματα που δάνεισε, αγοράζοντας το ομόλογο του εκδότη.
Για παράδειγμα, το 5-ετές συμβόλαιο ασφάλισης έναντι πιθανής αδυναμίας της Πορτογαλικής κυβέρνησης να εκπληρώσει τις υποχρεώσεις της προς τους πιστωτές της (default), στις 9/5/2011 κόστιζε 645,5 μονάδες βάσης. Με άλλα λόγια κάποιος που κατείχε 1εκατ. ευρώ σε 5-ετή ομόλογα Πορτογαλίας, θα έπρεπε να πληρώνει 64.500 ευρώ το χρόνο για τα επόμενα 5 χρόνια προκειμένου να ασφαλιστεί, έτσι ώστε σε πιθανό default της Πορτογαλίας να πάρει πίσω 1εκ. ευρώ.


Ο ομολογιακός επενδυτής θα λάβει δηλαδή την ονομαστική αξία του ομολόγου δίνοντας στον πωλητή της προστασίας το ομόλογο(physical settlement) ή εναλλακτικά σε περίπτωση διακανονισμού με μετρητά (cash settlement) εισπράττει την ονομαστική αξία μειωμένη κατά το ποσό που ενδεχομένως καταφέρει να ανακτήσει από τον εκδότη του ομολόγου(recovery value).
Προκειμένου να ενεργοποιηθεί η κάλυψη-ασφάλεια που παρέχει ένα συμβόλαιο CDS, πρέπει να γίνει κάτι που θα υποδηλώνει την αδυναμία του εκδότη να εκπληρώσει τις υποχρεώσεις του, π.χ. οριστική χρεοκοπία, στάση πληρωμών, αναδιάρθρωση χρέους κτλ.
Υπάρχουν CDS τόσο για εταιρικά όσο και για κρατικά ομόλογα δίνοντας τη δυνατότητα σε έμπειρους επενδυτές (κυρίως θεσμικούς προς το παρόν) να αντισταθμίσουν τον πιστωτικό κίνδυνο. Υπάρχουν συμβόλαια για επιμέρους εκδότες αλλά και για καλάθι εκδοτών, του οποίου η αξία εκφράζεται μέσω ενός δείκτη π.χ. o δείκτης iTraxx Crossover μετράει τον πιστωτικό κίνδυνο 40 ευρωπαϊκών εταιρικών ομολόγων. Όσο μεγαλύτερη η τιµή του δείκτη τόσο πιο ακριβό το ασφάλιστρο για να προστατευτεί κάποιος από πιθανή χρεοκοπία του εκδότη(ή του καλαθιού εκδοτών) και τόσο μεγαλύτερη η πιθανότητα για χρεοκοπία αυτών των εκδοτών.

Μπορεί κάποιος να αγοράσει ένα CDS, χωρίς να κατέχει τον υποκείμενο τίτλο;

Πέρα από τον προφανή λόγο αγοράς ενός CDS, από κάποιον που κατέχει τον υποκείμενο τίτλο, υπάρχει η δυνατότητα κάποιος να αγοράσει ασφάλεια μέσω ενός CDS, χωρίς να κατέχει το ομόλογο του εκδότη (naked CDS). Ο αγοραστής ενός ακάλυπτου (naked) CDS προσδοκεί ότι η οικονομική κατάσταση του εκδότη θα επιδεινωθεί στο άμεσο μέλλον, οπότε αγοράζει φθηνά για να πουλήσει σε αρκετά υψηλότερη τιμή αργότερα.
Τα ακάλυπτα CDS αποτελούν το μεγαλύτερο μέρος της αγοράς των CDS και θεωρούνται από πολλούς εργαλεία κερδοσκοπίας, που ενδεχομένως βλάπτουν ανεπανόρθωτα τα αδύναμα δημοσιονομικά κράτη. Οι απόψεις είναι αντικρουόμενες καθώς αρκετοί πιστεύουν ότι η δυνατότητα να «στοιχηματίζεις» στην πτώση ενός εκδότη (εταιρείας ή κράτους) δεν βλάπτει την αγορά ομολόγων και αντιθέτως προσθέτει ρευστότητα και «βάθος». Επιπλέον, οι υπέρμαχοι των CDS, έχοντας δεχθεί έντονη κριτική για την επίδραση στα κρατικά ομόλογα της Ελλάδας και έπειτα της Πορτογαλίας, υποστηρίζουν ότι η αγορά των κρατικών CDS είναι αναλογικά πολύ μικρή για να επηρεάσει την αγορά ομολόγων. Η αγορά κρατικών CDS είναι πράγματι στα αρχικά στάδια ανάπτυξης, με αποτέλεσμα να μην είναι ιδιαίτερα αποτελεσματική, επιτρέποντας σε ισχυρά χαρτοφυλάκια να διαμορφώνουν την τάση.

Πότε υπάρχει πιστωτικό γεγονός που προκαλεί την πληρωμή της ασφάλειας από το CDS;

Σε αντίθεση με τα εταιρικά CDS, που ο μεγαλύτερος κίνδυνος αθέτησης είναι η πιθανότητα να χρεοκοπήσει ο εκδότης του ομολόγου, στα κρατικά CDS, ο κίνδυνος αθέτησης (default) μπορεί να ενεργοποιηθεί (trigger) από διάφορα γεγονότα. Τέτοια είναι:
• η αδυναμία πληρωμής υποχρεώσεων
• η άρνηση αναγνώρισης οφειλής
• η στάση πληρωμών και
• η αναδιάρθρωση του χρέους.

Η αναδιάρθρωση χρέους αποτελεί ενδεχομένως το κύριο γεγονός αθέτησης από πλευράς μιας κυβέρνησης, το οποίο κατ’ επέκταση επηρεάζει σημαντικά το κόστος ασφάλισης μέσω των CDS.

Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα του 5-ετούς CDS έναντι πιθανής αθέτησης της ελληνικής κυβέρνησης. Οι ανησυχίες για την πιθανή αναδιάρθρωση του ελληνικού χρέους εκτόξευσαν το κόστος ασφάλισης σε ιστορικά υψηλά στις 1302 μονάδες βάσης(τιμή 2/5).Αντίστοιχη ήταν και η πορεία του κόστους ασφάλισης για τα CDS της Ιρλανδίας και της Πορτογαλίας. Οι συμμετέχοντες στις αγορές ουσιαστικά δεν πείθονται με τις έως τώρα προσπάθειες για την διαχείριση της δημοσιονομικής κρίσης χρέους στην Ευρωζώνη.
Σύμφωνα με τα ισχύοντα στις αγορές, η αναδιάρθρωση μπορεί να πάρει διάφορες μορφές, όπως:
• μείωση στο κουπόνι ή το κεφάλαιο (το λεγόμενο «κούρεμα»)
• καθυστέρηση πληρωμής τόκων ή κεφαλαίου
• αλλαγή στην προτεραιότητα πληρωμής των υποχρεώσεων
• αλλαγή στο νόμισμα πληρωμής των υποχρεώσεων
Δεν είναι τυχαίο λοιπόν που υπάρχουν πιέσεις προς την Ελλάδα να προχωρήσει σε αναδιάρθρωση καθώς υπάρχουν αρκετοί που θα επωφεληθούν από κάτι τέτοιο. Να υπενθυμίσουμε ότι σε περίπτωση ενεργοποίησης (trigger) της ασφάλισης από κάποιο πιστωτικό γεγονός (default), ο αγοραστής θα κερδίσει, ακόμα και αν δεν είχε ποτέ αγοράσει τον υποκείμενο τίτλο (naked CDS), χωρίς μάλιστα να υπάρχει διαφάνεια στην συναλλαγή μιας και γίνεται έξω-χρηματιστηριακά.
Οι αντιδράσεις που προκλήθηκαν ευαισθητοποίησαν τις εποπτικές αρχές και έστω και καθυστερημένα έχει ξεκινήσει μια συζήτηση για τα συγκεκριμένα προϊόντα και την αποτελεσματικότερη εποπτεία τους. Κυκλοφόρησαν (δείτε σχετικό άρθρο “What are CDS really worth?“) μάλιστα και κάποιες φήμες οτι γίνονται προσπάθειες να βρεθεί μια “φόρμουλα” που ακόμα και αν ανακοινωθεί αναδιάρθρωση του χρέους από την Ελλάδα, να μην σημάνει την ενεργοποίηση της ασφάλειας των CDS, προκαλώντας αντιδράσεις από τους κατόχους τους.

Πόσο μεγάλη είναι η παγκόσμια αγορά των CDS;

Η ονομαστική αξία της αγοράς των CDS έφτασε τα 50τρις δολάρια ΗΠΑ το 2008, ξεπερνώντας κατά πολύ σε μέγεθος την αγορά ομολόγων, πράγμα ιδιαίτερα ανησυχητικό αλλά και ενδεικτικό της «απληστίας» του συστήματος. Σήμερα η αγορά εταιρικών παραμένει ιδιαίτερα σημαντική και η πολυπλοκότητα έχει αυξηθεί ακόμα περισσότερο. Όσον αφορά την αγορά κρατικών CDS αναπτύχθηκε σημαντικά την τελευταία τριετία και φαίνεται θα παραμείνει στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος για το εγγύς μέλλον.

Προκειμένου να επέλθει μια σχετική ομαλοποίηση στην αγορά των CDS είναι αναγκαίο άμεσα οι εποπτικές αρχές να προχωρήσουν σε αλλαγές στον τρόπο λειτουργίας τους, εστιάζοντας στην μεγαλύτερη διαφάνεια και την αυστηρότερη εποπτεία.

Για να παρακολουθείτε τις τρέχουσες τιμές αλλά και τα σχετικά διαγράμματα 5-ετών κρατικών CDS μπορείτε να χρησιμοποιείτε τους παρακάτω συνδέσμους:

1. Ελλάδα: http://bloom.bg/cds5yGreece
2. Πορτογαλία: http://bloom.bg/cds5yPortugal
3. Ιρλανδία: http://bloom.bg/cds5yIreland
4. Αργεντινή: http://bloom.bg/cds5yArgentina
5. Ισπανία: http://bloom.bg/cds5ySpain

Μπορείτε εναλλακτικά να δείτε τους συνδέσμους συγκεντρωτικά στο http://bit.ly/CDS5yr