Who Owns The Greek Government Debt And Why Restructuring Is Not So Easy

With all the traditional and online financial press referring to the possibility of a Greek restructuring, it is crucial to have more information regarding the holders of the Greek debt.  Due to the EU/IMF bailout package of EUR 110bln, approved one year ago, and the direct bond purchase program by the ECB, the allocation of Greek debt has changed significantly. EU/IMF and ECB currently hold a significant proportion of Greek Government bonds (presented in detail at the table below), while last year they were missing from that table, as the burden of Greek debt was mainly on foreign banks and other institutional investors (about 70% of total Greek debt).

According to the Bank for International Settlements, the biggest potential losers from a possible haircut on Greek debt would still be the German non-quoted banks. As of Q4-2010, German and French banks have respectively 9,2% and 20% of their total peripheral Europe exposure tied to Greece.

Holders of Greek Government Bonds and debt, in billion EUR
Greek Banks 56
Other European Banks 50
ECB (direct holdings, nominal value) 50
Central Bank of Greece 10
Greek Social securities/other government 30
Other Investors 120
Total Government Bonds 260
+ EU/IMF loans already disbursed 53
Total debt 310

Source: BIS

Update: Check the table here for the top 40 holders of Greek debt (source: Barclays)

The sovereign debt problem in the Eurozone area is much more complicated than some people want to present it. Take a look at the chart below to see the great dependence in the system.

 

 

What we are missing from the above data is the amount of CDS or other hedging strategies, that the foreign holders of the Greek debt have used, in order to protect themselves, as well as ECB’s big exposure to Greece through its lending to Greek banks (check Tracy Alloway’s excellent article, citing JPMorgan’s estimates on the issue: http://ftalphaville.ft.com/blog/2011/05/09/563016/) .

Sovereign CDS market is an OTC market, meaning that there is not enough transparency. Consequently,  we do not have access to quality facts, ie which part of the traded amounts is invested for hedging purposes and which part is on naked CDS

Who owns Greek government bonds?

Greek Government Bond ownership by region

positions, effectively betting on a Greek default.

 

The record costs for insuring against a possible default of Greece, Ireland and Portugal is a clear indication of what the big players aim at, BUT it’s not clear yet if the decision makers in the EU are ready to satisfy them. In the sovereign CDS market the most common credit event, that can trigger the payment of the insurance, is the restructuring of the issuer’s debt, so there is an important incentive here.  During the last month, there have been rumors that EU authorities are looking for a way to avoid the CDS triggering in case of a Greek default, causing the reactions of traders using those instruments and hoping for a restructuring.

Although the decision on the restructuring is a mainly political issue, some people are already making fortunes from the Eurozone debt crisis.  The credit agencies’ decision to further downgrade Greece, is another way to push for a solution in the EU debt problem and possibly capitalize on naked CDS positions.

Investors need to be cautious when evaluating their portfolio objectives in that volatile environment. If it appears that CDS do not protect the holders of the underlying instrument, it will definitely hurt the validity of that market. The Greek debt crisis is part of a wider debt crisis in Eurozone and its progress will affect other markets as well. In the FX space, EURO has weakened suddenly towards USD and might return to the 1,35-1,40 territory again, where it will be a good level for going long on EUR.

It is urgent for The Greek government to act fast, so that to secure the best solution for the country: (as) the more they delay, the harder will be for them to negotiate on their terms. Since 2010, a big part of Greek debt is transferred from the hands of mainly German and French institutions to ECB and IMF, meaning that the political decision might come easier for them and it definitely won’t be in favor of the Greek people. Unfortunately, the progress on the structural reforms is extremely slow and the austerity measures are not enough to change the negative momentum. Greek government needs to take brave political decisions and restore trust, by solving decade-long problems like corruption, tax evasion and weak productivity in public sector. EU/IMF officials observe all these weak points and keep asking for more action. As a result, the markets keep asking for restructuring as they believe that all this debt is too much to handle.

I would be glad to hear your comments and feedback.

Check the following links in case you want to monitor the 5-yr CDS prices:

1. Greece: http://bloom.bg/cds5yGreece
2. Portugal: http://bloom.bg/cds5yPortugal
3. Ireland: http://bloom.bg/cds5yIreland
4. Argentina: http://bloom.bg/cds5yArgentina
5. Spain: http://bloom.bg/cds5ySpain

or alternatively you can visit this bulk link  http://bit.ly/CDS5yr

Update: Check the table here for the top 40 holders of Greek debt (source: Barclays)

Credit Default Swaps – πως λειτουργούν και ποιοι κερδίζουν από μια πιθανή αναδιάρθρωση

H αγορά συμβολαίων ανταλλαγής πιστωτικής αθέτησης (CDS) δημιουργήθηκε στα τέλη της δεκαετίας του ’90, αλλά για αρκετούς ήρθε στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος με τη δημοσιονομική κρίση χρέους στην Ευρωζώνη. Κυρίως θεσμικοί επενδυτές κατέφυγαν στην λύση των κρατικών CDS, προκειμένου να αντισταθμίσουν τους κινδύνους από την επιδείνωση της πιστωτικής ποιότητας αρκετών κρατών ενώ κάποιοι άλλοι κερδοσκόπησαν και αποκόμισαν σημαντικά κέρδη.Σκοπός της παρούσας ανάλυσης είναι να εξηγήσουμε τα κύρια χαρακτηριστικά των CDS κάνοντας ιδιαίτερη αναφορά στα κρατικά CDS.

Τί είναι τα CDS;

Τα CDS αποτελούν έξω-χρηματιστηριακά συμβόλαια ανάμεσα σε δυο μέρη, τον πωλητή και τον αγοραστή προστασίας, απέναντι στον κίνδυνο αθέτησης των οικονομικών υποχρεώσεων (default) ενός δανειζόμενου (κράτους ή εταιρείας). Ο δανειστής (συνήθως πρόκειται για ομολογιούχο) ουσιαστικά θέλει να εξασφαλιστεί απέναντι στο ενδεχόμενο να χάσει τα χρήματα που δάνεισε, αγοράζοντας το ομόλογο του εκδότη.
Για παράδειγμα, το 5-ετές συμβόλαιο ασφάλισης έναντι πιθανής αδυναμίας της Πορτογαλικής κυβέρνησης να εκπληρώσει τις υποχρεώσεις της προς τους πιστωτές της (default), στις 9/5/2011 κόστιζε 645,5 μονάδες βάσης. Με άλλα λόγια κάποιος που κατείχε 1εκατ. ευρώ σε 5-ετή ομόλογα Πορτογαλίας, θα έπρεπε να πληρώνει 64.500 ευρώ το χρόνο για τα επόμενα 5 χρόνια προκειμένου να ασφαλιστεί, έτσι ώστε σε πιθανό default της Πορτογαλίας να πάρει πίσω 1εκ. ευρώ.

 

Ο ομολογιακός επενδυτής θα λάβει δηλαδή την ονομαστική αξία του ομολόγου δίνοντας στον πωλητή της προστασίας το ομόλογο(physical settlement) ή εναλλακτικά σε περίπτωση διακανονισμού με μετρητά (cash settlement) εισπράττει την ονομαστική αξία μειωμένη κατά το ποσό που ενδεχομένως καταφέρει να ανακτήσει από τον εκδότη του ομολόγου(recovery value).
Προκειμένου να ενεργοποιηθεί η κάλυψη-ασφάλεια που παρέχει ένα συμβόλαιο CDS, πρέπει να γίνει κάτι που θα υποδηλώνει την αδυναμία του εκδότη να εκπληρώσει τις υποχρεώσεις του, π.χ. οριστική χρεοκοπία, στάση πληρωμών, αναδιάρθρωση χρέους κτλ.
Υπάρχουν CDS τόσο για εταιρικά όσο και για κρατικά ομόλογα δίνοντας τη δυνατότητα σε έμπειρους επενδυτές (κυρίως θεσμικούς προς το παρόν) να αντισταθμίσουν τον πιστωτικό κίνδυνο. Υπάρχουν συμβόλαια για επιμέρους εκδότες αλλά και για καλάθι εκδοτών, του οποίου η αξία εκφράζεται μέσω ενός δείκτη π.χ. o δείκτης iTraxx Crossover μετράει τον πιστωτικό κίνδυνο 40 ευρωπαϊκών εταιρικών ομολόγων. Όσο μεγαλύτερη η τιµή του δείκτη τόσο πιο ακριβό το ασφάλιστρο για να προστατευτεί κάποιος από πιθανή χρεοκοπία του εκδότη(ή του καλαθιού εκδοτών) και τόσο μεγαλύτερη η πιθανότητα για χρεοκοπία αυτών των εκδοτών.

Μπορεί κάποιος να αγοράσει ένα CDS, χωρίς να κατέχει τον υποκείμενο τίτλο;

Πέρα από τον προφανή λόγο αγοράς ενός CDS, από κάποιον που κατέχει τον υποκείμενο τίτλο, υπάρχει η δυνατότητα κάποιος να αγοράσει ασφάλεια μέσω ενός CDS, χωρίς να κατέχει το ομόλογο του εκδότη (naked CDS). Ο αγοραστής ενός ακάλυπτου (naked) CDS προσδοκεί ότι η οικονομική κατάσταση του εκδότη θα επιδεινωθεί στο άμεσο μέλλον, οπότε αγοράζει φθηνά για να πουλήσει σε αρκετά υψηλότερη τιμή αργότερα.
Τα ακάλυπτα CDS αποτελούν το μεγαλύτερο μέρος της αγοράς των CDS και θεωρούνται από πολλούς εργαλεία κερδοσκοπίας, που ενδεχομένως βλάπτουν ανεπανόρθωτα τα αδύναμα δημοσιονομικά κράτη. Οι απόψεις είναι αντικρουόμενες καθώς αρκετοί πιστεύουν ότι η δυνατότητα να «στοιχηματίζεις» στην πτώση ενός εκδότη (εταιρείας ή κράτους) δεν βλάπτει την αγορά ομολόγων και αντιθέτως προσθέτει ρευστότητα και «βάθος». Επιπλέον, οι υπέρμαχοι των CDS, έχοντας δεχθεί έντονη κριτική για την επίδραση στα κρατικά ομόλογα της Ελλάδας και έπειτα της Πορτογαλίας, υποστηρίζουν ότι η αγορά των κρατικών CDS είναι αναλογικά πολύ μικρή για να επηρεάσει την αγορά ομολόγων. Η αγορά κρατικών CDS είναι πράγματι στα αρχικά στάδια ανάπτυξης, με αποτέλεσμα να μην είναι ιδιαίτερα αποτελεσματική, επιτρέποντας σε ισχυρά χαρτοφυλάκια να διαμορφώνουν την τάση.

Πότε υπάρχει πιστωτικό γεγονός που προκαλεί την πληρωμή της ασφάλειας από το CDS;

Σε αντίθεση με τα εταιρικά CDS, που ο μεγαλύτερος κίνδυνος αθέτησης είναι η πιθανότητα να χρεοκοπήσει ο εκδότης του ομολόγου, στα κρατικά CDS, ο κίνδυνος αθέτησης (default) μπορεί να ενεργοποιηθεί (trigger) από διάφορα γεγονότα. Τέτοια είναι:
• η αδυναμία πληρωμής υποχρεώσεων
• η άρνηση αναγνώρισης οφειλής
• η στάση πληρωμών και
• η αναδιάρθρωση του χρέους.

Η αναδιάρθρωση χρέους αποτελεί ενδεχομένως το κύριο γεγονός αθέτησης από πλευράς μιας κυβέρνησης, το οποίο κατ’ επέκταση επηρεάζει σημαντικά το κόστος ασφάλισης μέσω των CDS.

Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα του 5-ετούς CDS έναντι πιθανής αθέτησης της ελληνικής κυβέρνησης. Οι ανησυχίες για την πιθανή αναδιάρθρωση του ελληνικού χρέους εκτόξευσαν το κόστος ασφάλισης σε ιστορικά υψηλά στις 1302 μονάδες βάσης(τιμή 2/5).Αντίστοιχη ήταν και η πορεία του κόστους ασφάλισης για τα CDS της Ιρλανδίας και της Πορτογαλίας. Οι συμμετέχοντες στις αγορές ουσιαστικά δεν πείθονται με τις έως τώρα προσπάθειες για την διαχείριση της δημοσιονομικής κρίσης χρέους στην Ευρωζώνη.
Σύμφωνα με τα ισχύοντα στις αγορές, η αναδιάρθρωση μπορεί να πάρει διάφορες μορφές, όπως:
• μείωση στο κουπόνι ή το κεφάλαιο (το λεγόμενο «κούρεμα»)
• καθυστέρηση πληρωμής τόκων ή κεφαλαίου
• αλλαγή στην προτεραιότητα πληρωμής των υποχρεώσεων
• αλλαγή στο νόμισμα πληρωμής των υποχρεώσεων
Δεν είναι τυχαίο λοιπόν που υπάρχουν πιέσεις προς την Ελλάδα να προχωρήσει σε αναδιάρθρωση καθώς υπάρχουν αρκετοί που θα επωφεληθούν από κάτι τέτοιο. Να υπενθυμίσουμε ότι σε περίπτωση ενεργοποίησης (trigger) της ασφάλισης από κάποιο πιστωτικό γεγονός (default), ο αγοραστής θα κερδίσει, ακόμα και αν δεν είχε ποτέ αγοράσει τον υποκείμενο τίτλο (naked CDS), χωρίς μάλιστα να υπάρχει διαφάνεια στην συναλλαγή μιας και γίνεται έξω-χρηματιστηριακά.
Οι αντιδράσεις που προκλήθηκαν ευαισθητοποίησαν τις εποπτικές αρχές και έστω και καθυστερημένα έχει ξεκινήσει μια συζήτηση για τα συγκεκριμένα προϊόντα και την αποτελεσματικότερη εποπτεία τους. Κυκλοφόρησαν (δείτε σχετικό άρθρο “What are CDS really worth?“) μάλιστα και κάποιες φήμες οτι γίνονται προσπάθειες να βρεθεί μια “φόρμουλα” που ακόμα και αν ανακοινωθεί αναδιάρθρωση του χρέους από την Ελλάδα, να μην σημάνει την ενεργοποίηση της ασφάλειας των CDS, προκαλώντας αντιδράσεις από τους κατόχους τους.

Πόσο μεγάλη είναι η παγκόσμια αγορά των CDS;

Η ονομαστική αξία της αγοράς των CDS έφτασε τα 50τρις δολάρια ΗΠΑ το 2008, ξεπερνώντας κατά πολύ σε μέγεθος την αγορά ομολόγων, πράγμα ιδιαίτερα ανησυχητικό αλλά και ενδεικτικό της «απληστίας» του συστήματος. Σήμερα η αγορά εταιρικών παραμένει ιδιαίτερα σημαντική και η πολυπλοκότητα έχει αυξηθεί ακόμα περισσότερο. Όσον αφορά την αγορά κρατικών CDS αναπτύχθηκε σημαντικά την τελευταία τριετία και φαίνεται θα παραμείνει στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος για το εγγύς μέλλον.

Προκειμένου να επέλθει μια σχετική ομαλοποίηση στην αγορά των CDS είναι αναγκαίο άμεσα οι εποπτικές αρχές να προχωρήσουν σε αλλαγές στον τρόπο λειτουργίας τους, εστιάζοντας στην μεγαλύτερη διαφάνεια και την αυστηρότερη εποπτεία.

Για να παρακολουθείτε τις τρέχουσες τιμές αλλά και τα σχετικά διαγράμματα 5-ετών κρατικών CDS μπορείτε να χρησιμοποιείτε τους παρακάτω συνδέσμους:

1. Ελλάδα: http://bloom.bg/cds5yGreece
2. Πορτογαλία: http://bloom.bg/cds5yPortugal
3. Ιρλανδία: http://bloom.bg/cds5yIreland
4. Αργεντινή: http://bloom.bg/cds5yArgentina
5. Ισπανία: http://bloom.bg/cds5ySpain

Μπορείτε εναλλακτικά να δείτε τους συνδέσμους συγκεντρωτικά στο http://bit.ly/CDS5yr

 

Αναδιάρθρωση 101: ιστορικά υψηλές τιμές στα ελληνικά CDS

Πολλά ακούγονται το τελευταίο διάστημα για την πιθανότητα αναδιάρθρωσης του ελληνικού χρέους και δεν είναι λίγοι αυτοί που κινδυνολογούν και ποντάρουν σε επιδείνωση της οικονομικής κατάστασης στην Ευρωζώνη.  Σχεδόν ένα χρόνο μετά από την ένταξη της Ελλάδας στο μηχανισμό στήριξης-επιτήρησης από ΔΝΤ/ΕΕ, έχουν πυκνώσει οι ανησυχίες ότι το χρέος των 326δισ ευρώ δύσκολα θα τιθασευτεί, παρά τα γενναία μέτρα λιτότητας.

Σύμφωνα με τις τρέχουσες τιμές των ελληνικών ομολόγων καθώς και των CDS (προϊόντα ασφάλισης έναντι πιθανής χρεωκοπίας ενός ομολογιακού εκδότη) η αγορά “πιέζει” για κάποιου είδους επέμβαση – αναδιάρθρωση  (η πιθανότητα χρεωκοπίας έχει πλέον φτάσει κοντά στο 70%). Οι έλληνες πολιτικοί προσπαθούν να πείσουν οτι δεν τρέχει τίποτα αλλά οι αγορές φαίνεται να διαφωνούν εκτοξεύοντας τις τιμές των ασφαλίστρων σε ιστορικά υψηλά.

Ασφάλιστρα κινδύνου έναντι πιθανής αδυναμίας του εκδότη (5-year CDS)

 

Υπάρχουν πολλοί τρόποι που ένας εκδότης μπορεί να κάνει αναδιάρθρωση χρέους και κάποιοι είναι λιγότερο επώδυνοι από άλλους. Το χειρότερο σενάριο είναι να αγνοήσει τους πιστωτές του και  αιφνιδίως να δηλώσει οριστική αδυναμία πληρωμής των υποχρεώσεων του (κουπόνια και κεφάλαιο) – και ουσιαστικά να βρεθεί στην “γωνία”.  Εναλλακτικά, μπορεί να συμφωνήσει με τους πιστωτές του το “κούρεμα” της τιμής των ομολόγων (haircut) ή ακόμα και των μελλοντικών κουπονιών και η τακτοποίηση να γίνει πιο ήπια, ιδανικά κατόπιν συνεννόησης.  Τέλος, το καλύτερο δυνατό σενάριο είναι ο εκδότης να υποσχεθεί να ικανοποιήσει τους πιστωτές του, πληρώνοντας όμως με καθυστέρηση τις υποχρεώσεις του, ουσιαστικά παρατείνοντας την διάρκεια ζωής των ομολόγων.

Σε όλες τις παραπάνω περιπτώσεις το ποιο σημαντικό συστατικό είναι αν και τα πόσο η όποια μορφή αναδιάρθρωσης γίνει σε συνεννόηση με τους πιστωτές και φυσικά η επιλογή της κατάλληλης χρονικής στιγμής που θα επιλέξεις να κάνεις αναδιάρθρωση.  Αυτή τη στιγμή οι αγορές πιέζουν αφόρητα για κάποιου είδους λύση αν και η κατάσταση δεν είναι τόσο απλή όσο φαίνεται.  Το ποιο πιθανό είναι οτι κάποια στιγμή θα γίνει μια “τακτοποίηση” του θέματος, που ιδανικά θα προβλέπει την επέκταση της διάρκειας των ομολόγων και θα αποτρέπει έντονους κραδασμούς στην Ευρωζώνη. Το πρόβλημα χρέους της Ελληνικής Κυβέρνησης δεν ήταν ποτέ μόνο ελληνικό καθώς το 70% από τα 326δισ είναι στα χέρια ξένων επενδυτών.

Οι συνέπειες από μια άτακτη αναδιάρθρωση του ελληνικού χρέους θα είναι επώδυνες για πολλούς και επομένως κάθε λύση πρέπει να είναι σωστά μελετημένη.  Η θέση της ελληνικής κυβέρνησης είναι ιδιαίτερα δύσκολη αλλά πρέπει να εκμεταλλευτεί όσο είναι νωρίς την αλληλεξάρτηση που υπάρχει λόγω της έντονης έκθεσης της Γερμανίας και της Γαλλίας στο ελληνικό χρέος. Σταδιακά επιχειρείται μια μετακύλιση του χρέους στην ΕΚΤ και το ΔΝΤ και τότε το “χαρτί” της πολιτικής διαπραγμάτευσης θα έχει καεί για τα καλά. Ήδη από τα μέσα του 2010 ένα ποσοστό του ελληνικού χρέους που ήταν στα χέρια ξένων τραπεζών έχει βρεθεί στην κατοχή της ΕΚΤ.

Αναταράξεις στην Ευρωζώνη, με πρωταγωνίστρια την Ιρλανδία. Μια κρίση διαφορετική από την ελληνική..

Η επιδείνωση των προβλέψεων για τα δημοσιονομικά των αδύναμων χωρών της Ευρωζώνης, ουσιαστικά τις “ωθεί” εκτός αγορών κεφαλαίου μιας και πλέον οι αποδόσεις που πρέπει να πληρώσουν για να προσελκύσουν ομολογιακούς επενδυτές είναι αρκετά υψηλές.

Πέρα λοιπόν από την Ελλάδα, που σχεδόν εδώ και 1 χρόνο αδυνατεί να δανειστεί από τις αγορές, σιγά-σιγά έρχονται στην ίδια κατάσταση και οι λοιπές χώρες που σχηματίζουν τον άξονα των αδύναμων δημοσιονομικά χωρών της Ευρωζώνης (Προς το παρόν η Ιταλία είναι στην καλύτερη κατάσταση από τις πέντε, αν και το χρέος της ως προς το ΑΕΠ είναι 115%(!))  Χαρακτηριστικό το παράδειγμα της Ιρλανδίας, της οποίας το 10-ετές ομόλογο έχει καταγράψει ανάλογη πορεία με το αντίστοιχο ελληνικό, με την απόδοση του το τελευταίο 6μήνο να είναι αυξημένη κατά 411 μονάδες βάσης (4,11%) στο 8,669%. Η διαφορά επιτοκίου (spread) στο 10-ετές ομόλογο της Ιρλανδίας σε σχέση με το αντίστοιχο Γερμανικό καταγράφει ιστορικά υψηλά στις 646 μονάδες βάσης, προβληματίζοντας έντονα τις αγορές και επηρεάζοντας τις μετοχικές αγορές αλλά και την ισοτιμία του ευρώ έναντι του δολαρίου.

Με άλλα λόγια, την ίδια στιγμή που η Γερμανία πρέπει να πληρώσει σε ετήσια βάση τόκο 2,409% για να δανειστεί για 10 χρόνια, οι αγορές ζητούν από την Ελλάδα ετήσια απόδοση ίση με 11,396%, την Ιρλανδία 8,669% και την Πορτογαλία 6,882%, επιτόκια που υποδηλώνουν σοβαρά δημοσιονομικά προβλήματα.

Στο παρακάτω διάγραμμα απεικονίζεται η πορεία των CDS – ασφάλιστρων κινδύνου έναντι πιθανής χρεοκοπίας του εκάστοτε εκδότη-όπου είναι ενδεικτική η επιδείνωση, έτσι όπως αποτυπώνεται στις σχετικές αγορές.

H Ιρλανδία έχει δημόσιο χρέος 132,3δις δολάρια ήτοι 57,6% του ΑΕΠ της ενώ η Ελλάδα έχει συνολικό δημόσιο χρέος 438δις Δολάρια, το οποίο είναι 126,8% του ΑΕΠ της χώρας. Στην Ιρλανδία το πρόβλημα προέρχεται από τον υπερδανεισμό των τραπεζών ενώ στην Ελλάδα από τον υπερδανεισμό του κράτους.  (σε επόμενη ανάρτηση θα ασχοληθούμε πιο διεξοδικά με την σύγκριση των επιμέρους ευρωπαϊκών οικονομιών).

Το 2011 θα είναι αρκετά δύσκολο για το ελληνικό δημόσιο καθώς οι υποχρεώσεις σε πληρωμές τόκων και κεφαλαίου από παλαιότερα έτη ανέρχονται περίπου στα 43δις ευρώ. Και εφόσον είναι αδύνατον να δανειστούμε από τις αγορές με επιτόκια της τάξεως του 10-12% θα συνεχίσουμε να εξαρτόμαστε αποκλειστικά από τα λεφτά του μνημονίου, τα οποία έρχονται ίσα ίσα για να καλύυψουν τις  παραπάνω υποχρεώσεις και μάλιστα με συνεχή επίβλεψη της αποτελεσματικότητας των μέτρων εξυγίανσης της οικονομίας.

Η Ελληνική οικονομία έχει ανάγκη τις διαρθρωτικές αλλαγές για να γίνει ανταγωνιστική και να προσελκύσει ξένες επενδύσεις σε αντίθεση με την Ιρλανδία που αν καταφέρει να σώσει τις τράπεζες της θα είναι πιο εύκολο να ανακάμψει καθώς έχει εδώ και χρόνια δημιουργήσει ένα περιβάλλον φιλικό στις ξένες επενδύσεις, προσελκύοντας εταιρείες όπως η Google, Intel, Microsoft.