What Is The PSI And What It Means for Holders of Greek Bonds – An Overview of the Initial and Modified PSI program

Following the Eurozone Summit on July 21st, European leaders worked out on a solution for the Greek sovereign debt problem, along with a new bailout package, proposing to private holders of Greek Government bonds a voluntary debt exchange program, with new longer-maturity-bonds and a 21% haircut on their nominal value.

In late August, the Greek government revealed more details on the process, recognizing that without the voluntary debt restructuring, the ability to meet future obligations, it would become problematic. Although it was clarified which bonds will be included in the exchange program (see diagram below), as well as the proposed options for the Greek Bond Holders, the PSI (Private Section Involvement) program failed to materialize, mainly because of the deterioration of the financial situation of Greece and the indecisiveness of EU politicians to reach a common agreement on the actual handling of the oveall debt problem in the area.

On the 26th of October, EU leaders came up with a modified PSI program, much more realistic than the initial one and it remains to be seen if this time it will go through and get executed.

In this article we explain the details and implication of the initial PSI program and then we overview the modified PSI, decided on the 26th of October.

The 4 options of the (initial) PSI

In the initial design of the PSI program, there were four options, with the first two relating to an exchange of 100% of the nominal value of Greek government bonds and the remaining 2 choices requiring a 21% “haircut” on their nominal value. Apart from the fourth option that was offering an exchange of old debt with the acquisition of a 15-year, 6,20%  fixed rate coupon bond, all the remaining options required the exchange of old bonds with new ones, with average maturity of 30 years.

Which part of the Greek debt is included in the PSI?

The diagram above shows the total amounts that were planned to be included in the  PSI program, based on the original design. Given the ECB’s statement that it will not participate to any exchange program, the PSI was referring only to Greek debt holders besides the ECB, with total capital in Greek bonds of about 60bln for the period 2011-2014 and 90bln for the period 2014-2010.To activate the program, the Greek government had required 90% as a minimum participation, i.e. they anticipated the acceptance of bond exchange of total amount 135bln [90%(60+90)]until 2020, hoping that a significant proportion will choose to proceed to an exchange of bonds, with a 21% haircut (getting higher coupon in return), something that didn’t happen.

The biggest part of these debt is in Greek and European banks’ hands (see in detail the following list of the largest holders of Greek bonds), and that’s one of the reasons for the sharp drop of their stock prices for the past months.

Most private investors chose to go with the first option of the PSI, stating that they are willing to exchange the present issues with new ones, of 30-year-maturity, avoiding the choices that included the 21% haircut.

The new PSI, as it was decided on 26/10, 50% Haircut for Greek Debt Holders

During the Summit of 26/10/2011, EU leaders decided on a series of new measures, to ensure the viability of the Greek debt, but also the overall normalization and convergence of European economies. Among these, lies the decision for a modified PSI for Greek Bonds, requiring a voluntary “haircut” of 50% on the nominal value of Greek Bonds.

The “haircut” of 50% in the value of bonds, automatically makes necessary the recapitalization of the European banking system, which is why the EU leaders have agreed to strengthen the EFSF (European Financial Stability Fund) with more funds. The funds of the EFSF will now reach 1 trillion in an effort to stabilize and support the weak sovereign countries. The Eurozone countries will contribute to the new PSI with total capital of 30bil million, with further potential funding until 2014 of extra 100billion euros.

So, which bonds will get a “haircut”?

Regarding Greece the proposed haircut concern issues of about 200bln (including all maturities, even beyond 2020), still excluding though the bonds owned by the ECB. It is not certain though that all private sector’s holders will participate in the modified PSI and the first estimations talk about volunteer participation rate of 50-70%. The 15-page statement of European leaders was fairly vague and does not get into details on several topics, which may be the “thorns” in the implementation of new decisions. It is noticeable that neither for Greece, nor the rest of the eurozone, there exists an explicit mention of development measures to be taken in order to end the crisis, but only general references on that matter.

If I am an individual holder of Greek Government bonds, do I have to join the modified PSI?

Private investors who chose to invest part of their savings in Greek government bonds, it is probable that they will not be affected by any haircut that may occur. The PSI refers to the voluntarily acceptance of bond exchange+haircut by  banks, pension funds, and insurance companies. Still, we need to be cautious on that because there is huge distance from the political decision to the actual implementation of such programs.

UPDATE: The Greek government voted ex-post the inclusion of CACs (Collective Action Clauses) forcing the majority  of Greek government bondholders to accept the haircut of 53,5% in the nominal value of their bonds. There is a huge ethical issue with that decision and a lot of the private individual are taking Greece to  courts.

When will the modified PSI eventually get implemented?

It is estimated that the implementation of the final program of PSI can be held in early 2012. But first, it is necessary that EU leaders agree and clarify the precise terms of exchange and strengthen the support mechanism in the Eurozone. European leaders stated that they are determined to give a solution, but there is still a long way to the effective implementation of decisions of October 26th and certainly, there is no time for celebrations for Greek Politicians.

The new PSI provides significant liquidity to Greece, but there are many details to be clarified and doubts regarding needed growth measures, the effectiveness of tax administration, spending cuts and the success of privatizations. All these are structural reforms that no Greek government managed to achieve until now, so it remains to be seen if the current one will succeed. The distribution of the Greek debt has changed a lot since the beginning of the sovereign crisis (see an earlier post , where I describe and actually forecast this re-distribution) making it much harder for Greek politicians to negotiate the terms of any future bailout package.

[fbcomments]

Τι είναι το PSI και τι σημαίνει για τους κατόχους ελληνικών ομολόγων

Μετά την σύνοδο των χωρών της Ευρωζώνης στις 21 Ιουλίου, στα πλαίσια της προσπάθειας εύρεσης λύσης για το  δημοσιονομικό πρόβλημα της Ελλάδας αλλά και της Ευρωζώνης γενικότερα, πέρα από το νέο πακέτο στήριξης προς την Ελλάδα, αποφασίστηκε να προταθεί στους ιδιώτες κατόχους ελληνικών ομολόγων ένα πρόγραμμα ανταλλαγής τους χρέους τους με νέα ομόλογα μεγαλύτερης χρονικής διάρκειας και με την προαιρετική αποδοχή “κουρέματος” 21% στην ονομαστική αξία των ομολόγων.

Περί τα τέλη Αυγούστου η ελληνική κυβέρνηση δημοσιοποίησε περισσότερες λεπτομέρειες για την όλη διαδικασία, αναγνωρίζοντας ότι χωρίς την προαιρετική αναδιάρθρωση του χρέους, η δυνατότητα εκπλήρωσης των μελλοντικών υποχρεώσεων του κράτους ενδέχεται να καταστεί ιδιαίτερα προβληματική. Παρόλο λοιπόν που ξεκαθάρισε το τοπίο αναφορικά με τα ομόλογα που θα περιληφθούν στο πρόγραμμα ανταλλαγής (βλέπε διάγραμμα) καθώς και τις προτεινόμενες επιλογές των κατόχων ελληνικών ομολόγων, το PSI (Private Sector Involvement) δεν έχει ακόμα εφαρμοστεί, κυρίως λόγω της επιδείνωσης της δημοσιονομικής κατάστασης της Ελλάδας.

Πλέον έχουν ενταθεί οι συζητήσεις για μια νέα εκδοχή του PSI, σαφώς πιο επώδυνη για τους κατόχους των ελληνικών ομολόγων, η οποία όμως μπορεί να είναι και πιο ρεαλιστική από το αρχικό σχέδιο.

Οι 4 επιλογές του (αρχικού) PSI

Στο αρχικό σχεδιασμό του PSI, υπάρχουν τέσσερις επιλογές, με τις 2 πρώτες να αφορούν ανταλλαγή στο 100% της ονομαστικής αξίας των ομολόγων ενώ οι υπόλοιπες αλλαγές προβλέπουν «κούρεμα» 21%. Πέρα από την 4η επιλογή που δίνει την δυνατότητα ανταλλαγής με την απόκτηση ενός 15ετούς ομόλογου με σταθερό κουπόνι 6,20%, οι υπόλοιπες επιλογές αφορούν την ανταλλαγή των παλαιών ομολόγων με νέα ομόλογα, μέσης χρονικής διάρκειας 30 ετών.

Τι μέρος του ελληνικού χρέους περιλαμβάνεται στο PSI;

Στο διάγραμμα απεικονίζονται τα συνολικά ποσά που μπορούν να περιληφθούν στο πρόγραμμα, βάση του αρχικού σχεδιασμού. Δεδομένης της δήλωσης εκ μέρους της ΕΚΤ ότι δεν θα συμμετέχει, ουσιαστικά το πρόγραμμα αφορά τους κατόχους εκτός ΕΚΤ, με συνολικά κεφάλαια σε ελληνικά ομόλογα, της τάξεως των 60δις για την περίοδο 2011-2014 και 90δις για την περίοδο 2014-2020.  Προκειμένου να ενεργοποιηθεί το πρόγραμμα, η ελληνική κυβέρνηση έχει θέσει σαν ελάχιστο ποσοστό συμμετοχής το 90%, δηλαδή ουσιαστικά προσδοκά την αποδοχή ανταλλαγής ομολόγων συνολικής αξίας 135δις [90%* (60+90) ] μέχρι και το 2020, ελπίζοντας μάλιστα ένα σημαντικό μέρος να επιλέξει να προχωρήσει σε ανταλλαγή ομολόγων με «κούρεμα» της τάξεως του 21% (με αντάλλαγμα υψηλότερο κουπόνι).

Το μεγαλύτερο μέρος αυτών των κεφαλαίων είναι στα “χέρια” ελληνικών και ευρωπαικών τραπεζών (δείτε λεπτομερώς στην παρακάτω λίστα με τους μεγαλύτερους κατόχους ελληνικών ομολόγων) και είναι και ένας από τους λόγους για την έντονη πτώση των μετοχών τους το τελευταίο διάστημα.

Σύμφωνα όμως με πρόσφατες ανακοινώσεις οι περισσότεροι επενδυτές επιλέγουν την 1η επιλογή δηλώνοντας διατεθιμένοι να ανταλλάξουν τις υφιστάμενες εκδόσεις με νέες 30ετούς διαρκείας, αποφεύγοντας τις επιλογές που προβλέπουν “κούρεμα”. Οι περισσότερες ελληνικές τράπεζες έχουν εδώ και καιρό προχωρήσεις σε προβλέψεις στους ισολογισμούς τους, προεξοφλόντας το “κούρεμα” του αρχικού PSI, αλλά πλέον υπάρχει έντονη ανησυχία οτι θα χρειαστεί περαιτέρω “κούρεμα” και επομένως ανακεφαλαιοποιήση (recapitalisation) αρκετών τραπεζών.

Πιθανότητα για νέο PSI*

(* H Σύνοδος Κορυφής των Ευρωπαίων αποφάσισε να λάβει μέτρα για την στήριξη του ευρώ. Διαβάστε εδώ το άρθρο μου για το νέο PSI.)

Η εφαρμογή του προγράμματος ανταλλαγής του ελληνικού χρέους δεν έχει ακόμα προχωρήσει, καθώς είναι άμεσα συνδεδεμένη με το δεύτερο πακέτο στήριξης από την τρόικα, η οποία δεν φαίνεται διατεθειμένη να ενεργοποιήσει το 2ο πακέτο στήριξης, αν η Ελλάδα δεν αποδείξει ότι προχωρά ικανοποιητικά με τις διαρθρωτικές αλλαγές και την εφαρμογή του μνημονίου, που προέκυψε από το πρώτο πακέτο στήριξης των 110δις, τον Μάιο του 2010.

Προκειμένου για την βιωσιμότητα του ελληνικού χρέους υπάρχουν πλέον προτάσεις για αλλαγή των όρων ανταλλαγής του PSI, πιθανώς με ομόλογα μεγαλύτερης διάρκειας, χαμηλότερο κουπόνι καθώς και για πιο δραστικό «κούρεμα» της αξίας των ομολόγων(από 40 έως 60%) αλλά και επέκταση των ομολόγων που θα περιληφθούν στο πρόγραμμα (έως και το 2035).

  Ένα τέτοιο ενδεχόμενο αλλάζει δραστικά τα δεδομένα και προκαλεί πονοκεφάλους, κυρίως στις ευρωπαικές τράπεζες που κατέχουν σημαντικά ποσά σε ελληνικά ομόλογα καθώς ένα πιθανό “κουρέμα” στην αξία των ομολόγων της τάξεως του 50%, αυτόματα θα κάνει αναγκαία την ανακεφαλαιοποιήση του Ευρωπαϊκού τραπεζικού συστήματος. Το πρόβλημα είναι οτι στην παρούσα κατάσταση θα είναι δύσκολο να γίνει ανακεφαλαιοποιήση “εκ των έσω” άρα αναγκαστικά αρκετές τράπεζες θα καταφύγουν σε κρατικά κεφάλαια.

Έχω αγοράσει ελληνικά  ομόλογα, είμαι υποχρεωμένος να ενταχθώ στο PSI;

Οι ιδιώτες επενδυτές που επέλεξαν να επενδύσουν μέρος των οικονομιών τους σε ομόλογα του ελληνικού δημοσίου το πιο πιθανό είναι να μην επηρεαστούν από οποιοδήποτε κούρεμα λάβει χώρα. Το PSI αφορά τις τράπεζες, συνταξιοδοτικά ταμεία, ασφαλιστικούς οργανισμούς και όχι τους μεμομωνομένους επενδυτές  των ελληνικών ομολόγων και ακόμα και για αυτούς στα χαρτιά είναι “εθελοντικό”. Το επόμενο διάστημα θα αποσαφηνιστεί το πλαίσιο και θα μπορούμε με σιγουριά να περιγράψουμε τις συνέπειες από το “κούρεμα” των ελληνικών ομολόγων.

Πότε τελικά θα υλοποιηθεί το  PSI;

Οι εκτιμήσεις είναι ότι η εφαρμογή του τελικού προγράμματος PSI, μπορεί να υλοποιηθεί περί τον Δεκέμβρη, αφού θα έχουν συμφωνηθεί και αποσαφηνιστεί οι ακριβείς όροι ανταλλαγής και κυρίως έχει ενισχυθεί ανάλογα ο μηχανισμός στήριξης του χρηματοπιστωτικού συστήματος στην Ευρωζώνη. Είναι προφανές ότι η πιθανότητα μεγαλύτερου κουρέματος ενέχει τον κίνδυνο να προκύψει η ανάγκη σημαντική ανακεφαλαιοποιήσης του τραπεζικού συστήματος στο σύνολο της Ευρωζώνης, και αυτό είναι κάτι που πρέπει να σχεδιαστεί προσεκτικά για να μην προκαλέσει κραδασμούς στην Ευρωζώνη. Κυρίως όμως πρέπει επιτέλους να καταφέρουν να συνεννοηθούν οι Ευρωπαίοι πολιτικοί…Tα κέντρα λήψης αποφάσεων αν και αποφάσισαν τον Ιούλιο να στηρίξουν περαιτέρω την Ελλάδα, έδειξαν οτι δεν μπορούν να συντονιστούν για την εξεύρεση μιας οριστικής λύσης με αποτέλεσμα τους τελευταίους μήνες να κυκλοφορούν διαφορετικές φήμες για την τύχη της Ελλάδας. Πλέον φαίνεται να συνειδητοποιήσαν οτι το δημοσιονομικό πρόβλημα της Ελλάδας πρέπει να αντιμετωπιστεί πιο δραστικά και οτι δεν είναι κάτι που αφορά μια μόνο χώρα αλλά ολόκληρη την Ευρωζώνη.  Ακόμα και τώρα όμως υπάρχουν διαφωνίες για το ποιος είναι τελικά ο πιο σωστός τρόπος αντιμετώπισης του δημοσιονομικού προβλήματος στην Ευρωζώνη.

Αν τελικά γίνει μεγάλο “κούρεμα”, θα βοηθήσει την ελληνική οικονομία;

Όσον αφορά την Ελλάδα, το πρόβλημα είναι ότι όποια μορφή και να πάρει το PSI, είναι πλεον εμφανής η αδυναμία εφαρμογής ουσιαστικών διαρθρωτικών αλλαγών που θα φέρουν αισιοδοξία και αλλαγή κλίματος στην οικονομία και κυρίως στην κοινωνία. Οι ίδιοι αναλυτές που απέκλειαν αναδιάρθρωση και μεγάλο κούρεμα πριν λίγους μήνες, τελικά τώρα παραδέχονται οτι ακόμα και με 40%-60% κούρεμα το δημόσιο χρέος της Ελλάδα δεν θα είναι βιώσιμο. Οι αυστηρές πολιτικές λιτότητας έχουν αρχίσει να αποδεικνύονται αναποτελεσματικές, προκαλώντας προβλήματα στον κοινωνικό ιστό της χώρας και υπάρχει έντονος προβληματισμός για το μέλλον. Όσο και να θέλουν να μας βοηθήσουν οι Ευρωπαίοι εταίροι και το IMF πρέπει πρώτα να αποφασίσουμε οτι θέλουμε να βοηθήσουμε οι ίδιοι τους εαυτούς μας…