Τι είναι το spread ομολόγων;

Η διαφορά επιτοκίου (spread) μεταξύ δυο ομολόγων ίδιας διάρκειας απεικονίζει την τρέχουσα χρηματοοικονομική κατάσταση ενός εκδότη, αν υποθέσουμε ότι μια εκ των δυο εκδόσεων αποτελεί σημείο αναφοράς.

Αναφορικά με τα ευρωπαϊκά κρατικά ομόλογα θεωρούμε ως ομόλογο αναφοράς το δεκαετές ομόλογο του γερμανικού δημοσίου (bund) και συγκρίνουμε την απόδοση του με την απόδοση των αντίστοιχων 10-ετών ομολόγων των υπόλοιπων ευρωπαϊκών χωρών για να εκτιμήσουμε τον κίνδυνο χρεωκοπίας κάθε χώρας-εκδότη στην Ευρωζώνη. Όσο αυξάνεται το ρίσκο του εκδότη και κατά συνέπεια μειώνεται η πιστοληπτική του ικανότητα, τόσο αυξάνεται η απόδοση του ομολόγου, καθώς η αγορά απαιτεί μεγαλύτερη «αποζημίωση» για να συνεχίσει να επενδύει στη συγκεκριμένη χώρα. Για παράδειγμα στις 6 Αυγούστου το δεκαετές ομόλογο του Ελληνικού Δημοσίου είχε απόδοση 10,35%, ενώ το αντίστοιχο Γερμανικό είχε απόδοση μόλις 2,55%. Η διαφορά (spread) επιτοκίου των δυο ομολόγων [ 10,35%-2,55% = 7.8% ή διαφορετικά 780 μονάδες βάσης, όπου 100 μονάδες βάσης είναι ίσες με μια ποσοστιαία μονάδα(1%) ] είναι η επιπλέον απόδοση που ζητάει ένας επενδυτής προκειμένου να δανείσει τα χρήματα του στο Ελληνικό Δημόσιο, εγκαταλείποντας την ‘σιγουριά‘ του Γερμανικού Δημοσίου.

Τα τρέχοντα επίπεδα είναι επίπεδα προ εντάξεως της χώρας μας στην Ευρωζώνη και είναι ένας άλλος τρόπος να δούμε τι άποψη έχουν οι αγορές για την οικονομική κατάσταση του ελληνικού κράτους σήμερα.

Στην ιστοσελίδα της εφημερίδας Financial Times  ( http://markets.ft.com/markets/bonds.asp ) μπορείτε να βλέπετε τις τρέχουσες διαφορές αποδόσεων κυβερνητικών ομολόγων  ( Ten Year Government Bond Spreads ) αλλά και να “κατεβάσετε” ιστορικές τιμές.

Αύξηση στο κόστος δανεισμού Ελλάδας & Ιταλίας

Η πιστωτική κρίση φαίνεται να επιδρά αρνητικά σε παραδοσιακά ασφαλείς αγορές κρατικών ομολόγων στην Ευρώπη. Το τελευταίο διάστημα βιώνουμε την μεγαλύτερη απόκλιση των αποδόσεων στα κυβερνητικά ομόλογα της Ιταλίας και της Ελλάδας, από δημιουργίας του ευρώ. Οι επενδυτές προτιμούν την ασφάλεια των γερμανικών ομολόγων και μειώνουν δραστικά τις θέσεις τους σε κρατικά ομόλογα άλλων χωρών της Ευρωζώνης, οι οποίες θεωρούνται πιο ασταθείς.
Τόσο η Ιταλία όσο και η Ελλάδα έχουν αρκετά υψηλό δανεισμό ως προς το ΑΕΠ τους, με αποτέλεσμα σε μια περίοδο που οι περισσότεροι επενδυτές αποστρέφονται τον κίνδυνο και αναζητούν ρευστότητα να διερύνεται η διαφορά επιτοκίου (spread) των κρατικών ομολόγων τους σε σχέση με τα αντίστοιχα γερμανικά. Ο δείκτης δανεισμού ως προς το ΑΕΠ για την Ιταλία ισούται με 103%, ο υψηλότερος στην Ευρωζώνη και αναμένεται να αυξηθεί περαιτερω το επόμενο έτος δημιουργώντας ασφυκτική κατάσταση για τα δημόσια οικονομικά της χώρας. Στην περίπτωση της Ελλάδα ο δείκτης είναι στο 95%, ενώ της Γερμανίας ισούται με το 65%.
Το άμεσο αποτέλεσμα είναι οτι οι κυβερνήσεις της Ελλάδας και της Ιταλίας πρέπει να πληρώσουν υψηλότερες αποδόσεις ( 4.9% και 4,6% αντίστοιχα σε σχέση με το 3,2% της γερμανική δεκαετούς έκδοσης) προκειμένου να προσελκύσουν ομολογιακούς επενδυτές. Η διαφορα επιτοκίου (spread) του δεκαετούς κρατικού ομολόγου της Ελλάδας έναντι του αντίστοιχου Γερμανικού διαμορφώνετα σήμερα (8/12/2008) στις 169 μονάδες βάσης, στα υψηλότερα επίπεδα των τελευταίων 9 ετών. Μέσα σε λιγότερο από 2 μήνες η διαφορά αυτή διπλασιάστηκε, αυξάνοντας τον κόστος δανεισμού της Ελλάδας.
Έαν για παράδειγμα πριν 2 μήνες το ελληνικό κράτος ήθελε να αντλήσει 10 δις ευρώ για επενδύσεις, η αγορά απαιτούσε μια απόδοση της τάξεως του 4,10% για να αγοράσει 10-ετές ομόλογο. Σήμερα, η αντίστοιχη απόδοση έχει φτάσει στο 4,9%, το οποίο σημαίνει οτι για το ίδιο ποσό θα πρέπει να πληρώσουμε 80 εκατομύρια παραπάνω τόκους.
Το γεγονός οτι η Ελλάδα βρίσκεται στην ζώνη του ευρώ παρέχει μια σχετική ασφάλεια αλλα ίσως δεν καταστεί αρκετό μιας και το επόμενος έτος η χώρα χρειάζεται περι τα 53δις ευρώ (20,3%) για να χρηματοδοτήσει τις ανάγκες της, ποσοστό ρεκόρ για τα ευρωπαϊκά δεδομένα. Εαν το κόστος δανεισμού παραμείνει σε τόσο υψηλά επίπεδα, τα περιθώρια ευελιξίας είναι ελάχιστα και η επίδραση στην ανάπτυξην των δυο χωρών θα είναι σημαντική.